Rapor ve Öneri

Önceki paragraf ve görüş çalışmalarındaki ana düşünceyi raporun amacına bağla.

Yönetici Özeti, Veri Bulguları ve Uygulanabilir Somut Eylem Önerileri planı

İlk taslak neden okuyucuya erken bir öneri sunuyor? Bir öneri, dayandığı bulgular görünmeden verildiğinde, okuyucu onun hangi ihtiyaca yanıt verdiğini değerlendiremez. Bir rapor bulgusunu açıklayıp bu bulguya dayanan uygulanabilir bir öneri yaz.

Okuyucunun izleyebileceği sıra

Rapor düzeni, bilgiyi okuyucunun önce amacı, sonra sonuçları, en son da olası eylemi anlayacağı biçimde sıralar. Bunu bir rota gibi düşün: başlangıç noktası raporun amacı, yol üzerindeki işaretler bulgular, varış noktası ise önerilerdir.

• Amaç ve kapsam: Raporun hangi konuyu ele aldığını açıklar.
• Bulgular: Toplanan bilgileri konu başlıklarına ayırarak sunar.
• Öneriler: Bulguların işaret ettiği ihtiyaca yönelik eylemleri belirtir.
• Kısa sonuç: Temel bulguyu ve önerilen yönü toparlar.

Bu bölümlerin adları ve sayısı göreve göre değişebilir. Önemli olan, öneriyi okuyucunun bulguyu gördükten sonra değerlendirebilmesidir. Örneğin yazma kulübü raporunda saatle ilgili bulgu, pratik süresiyle ilgili bulgudan ayrı tutulur. Böylece her konuya karşılık gelen eylem açıkça görülebilir.

Bulguyu ve eylemi eşleştirme

Bir bulgu, toplanan geri bildirimde görülen bilgidir. Kişisel beğeni veya çözüm önerisi değildir. Raporda bulguları gruplamak, aynı konuyla ilgili bilgilerin birlikte okunmasını sağlar. Bir öneriyi ise doğrudan belirlenmiş bir bulguyla ilişkilendir. Böylece okuyucu, önerinin neden raporda bulunduğunu izleyebilir.

İlk öneri, bildirilen saat sorununa yanıt verir ve küçük ölçekte denenebilir bir eylem söyler. Son öneri ise verilen bulgularla ilişkilendirilmemiştir. Uygulanabilir olması tek başına yeterli değildir. Öneri rapordaki bir bulguyu ele almalıdır.

Son kontrol için her öneriden bulgular bölümüne geri dön. İlgili bir bulgu gösteremiyorsan bağlantıyı yeniden kur veya öneriyi çıkar. Peki, bir bulguyu anlamını değiştirmeden ve kişisel yargı eklemeden nasıl aktarabilirsin?

• Bir raporda öneriyi bulgulardan önce vermek, gerekçesini değerlendirmeyi kolaylaştırır. Öneri önce gelirse okuyucu hangi bulguya yanıt verdiğini henüz göremez. Önce ilgili bulguyu sunmak bağlantıyı izlenebilir kılar.
• Hangi öneri, verilen bulguya en doğrudan yanıt verir? Oda işaretleri eklemek, öğrencilerin yeri bulamaması bulgusunu ele alan somut bir eylemdir.
• Bulguyla ilişkili eylem önerisini raporun hangi bölümüne koyarsın? Öneriler bölümü, bulguların gösterdiği ihtiyaçlara yönelik eylemleri sunar.

Önceki paragraf ve görüş çalışmalarındaki ana düşünceyi koru. Şimdi gözlemlenebilir bilgiyi yorumdan ayırarak aktar.

Rapor dilinde nesnellik: Pasif yapılar ve kanıta dayalı sunum (It was found that...)

Bulguyu gözlem olarak yazmak

Bir rapor bulgusu, incelenen durum hakkında elde edilmiş bilgiyi okura sunar. Tarafsız bir cümle, bu bilgiyi abartmadan aktarır ve yazarın kişisel beğenisini bulgu gibi göstermez. Bu ayrım, okurun veriyi değerlendirmesine alan bırakır.

Cambridge English Scale sonuçları, adaylara genel bir puanın yanı sıra her beceri ya da sınav bölümü için ayrı puanlar verir. Ölçek, farklı Cambridge English sınavlarındaki performansları karşılaştırmayı ve ilerlemeyi görmeyi kolaylaştırır. Bu bilgileri rapora aktarırken gözlemi belirt, ama kanıtın söylemediği bir nedeni veya sonucu ekleme.

Karşılaştır:

İlk cümle, sonuçların hangi bilgileri içerdiğini bildirir. İkinci cümle ise “mükemmel” diyerek değerlendirme ekler ve “her aday gelişiyor” sonucunu kanıt olmadan ileri sürer. Bulguyu sunarken şu soruyu sor: Cümledeki her iddia verilen bilgiyle destekleniyor mu?

Bir bulguyu tarafsız biçimde kurmak

Rapor düzeni, okurun bulguyu nerede bulacağını anlamasına yardım eder. Bölümlerin işlevi zaten bellidir. Bu aşamada önemli olan, bulguyu uygun bölümde açık ve ölçülü bir dille vermektir.

1. Bilginin kapsamını belirle. Burada bilgi, adayların sonuç raporlarında gördüğü puan türleri hakkındadır.
2. Gözlemi doğrudan yaz. The results include an overall score and separate scores for each skill or paper.
3. Yorum eklenmiş sözcükleri denetle. Outstanding, terrible veya obviously gibi ifadeler, ölçüt ya da kanıt verilmedikçe bulguyu tarafsız olmaktan çıkarabilir.
4. Sonraki adımı bulgudan ayır. Bir öneri, rapor yazarının bulguya dayanarak yapılmasını uygun gördüğü eylemdir. Onu bulguymuş gibi sunma.

İlk cümle sonuç raporunda ne bulunduğunu söyler. Ardından gelen öneri, bu bilgiyle ne yapılabileceğini belirtir. Örneğin, ayrı beceri puanlarının bulunduğunu bildirdikten sonra adayların bu puanları çalışma planlarını gözden geçirmek için kullanmasını önerebilirsin. Bu, ölçek hakkında yeni bir bulgu değildir. Raporda sunulan bulgudan hareketle seçilmiş uygulanabilir bir adımdır.

Aynı bilginin iki kullanımı

Maya ve Emir, öğrenci kulübünün kısa raporunu düzenlerken bir sonuç bilgisini inceliyor. Emir önce bulguyu yorumla karıştırıyor. Maya cümlenin hangi bölümünün kanıt, hangisinin yazar değerlendirmesi olduğunu ayırıyor.

Bu örnekte Emir, puan türlerini gözlem olarak aktarır. Gelişme iddiasını ise mevcut bilginin desteklemediğini fark eder. Aynı kontrolü benzer bir rapor cümlesinde de uygula: kapsamı koru, değerlendirme belirten sözcükleri çıkar ve kanıtın göstermediği kesin sonuçları ekleme. Ardından öneriyi ayrı bir cümlede, bulguya yanıt veren bir eylem olarak yaz.

Çalışılmış örnek

Durum: Sonuçlar genel puanı ve her beceri ya da sınav bölümü için ayrı puanları içeriyor.

Tarafsız bulgu: The results provide an overall score and separate scores for each skill or paper.

Bağlantılı eylem: Adayların ayrı puanları inceleyerek hangi becerilere daha fazla çalışma zamanı ayıracaklarını değerlendirmelerini öner.

İlk cümle raporlanan bilgiyi açıklar. İkinci cümle, okurun bu bilgiyi kullanabileceği somut bir eylem önerir. Öneri, bulguda bulunmayan bir sonuç iddia etmez. Bulguya karşılık gelen bir sonraki adıma odaklanır.

Yakın örnek: Sonuç raporunda genel puan ile beceri puanlarının bulunduğunu belirten bir kulüp raporu hazırlıyorsun. Bulguyu, The report gives an overall score and a separate score for each skill. biçiminde yaz. Sonra kulübe, üyelerin kendi beceri puanlarını inceleyip çalışma önceliklerini belirlemelerini önermeyi düşün. Bu örnekte de raporlanan bilgiyle yapılması önerilen eylemi ayrı tut.

finding

İnceleme ya da raporlama sonucunda elde edilip açıklanan bilgi.

• Ayrı beceri puanları, her adayın geliştiğini tek başına kanıtlar mı? Ayrı puanların bulunması, adayların zaman içindeki ilerlemesini göstermez. Bu iddia için ilerlemeye ilişkin kanıt gerekir.
• Hangi cümle verilen sonucu tarafsız biçimde aktarır? İlk seçenek, sonuçlarda bulunan bilgiyi aktarır. Diğerleri kanıtsız değerlendirme veya ilerleme iddiası ekler.
• Bulguyu verdikten sonra rapor, puanları inceleyerek çalışma önceliği belirlemeyi ______. Puan bilgisi bulgudur. Bu puanları inceleyip çalışma önceliği belirlemek ise bulguya dayanan bir eylem önerisidir.

Paragraf bütünlüğünde ayrıntılar ana düşünceyi destekler. Görüş yazısında ise gerekçe, savı kanıtla ilişkilendirir.

Bulgudan eyleme geçiş

Rapor düzeni, okurun önce konuyu, sonra bulguları, ardından bunlara dayanan öneriyi görmesini sağlar. Bulguları sunma aşamasında gözlemlenebilir bilgiyi yorumdan ayırdın. Şimdi önerinin bu bilgiye açıkça yanıt verip vermediğini ve gerçekten uygulanabilir olup olmadığını denetle.

Şu kısa durum, yalnızca dil çalışması için oluşturulmuş kurgusal bir örnektir: Öğrenci yazı kulübüne katılanlar, toplantı saatinin güncel bilgisini bulmakta zorlanıyor. Bir rapor bulgusu bunu gözlem olarak aktarabilir: Several members asked where to find the current meeting time. Bu cümle neyin gözlendiğini bildirir. Henüz çözüm önermez ve sorunun nedenini kanıtlanmamış biçimde açıklamaz.

Uygulanabilir öneri, belirli bir bulguya karşılık gelen ve kimin ne yapabileceğini anlaşılır kılan öneridir. Okur öneriyi rapordaki bulguyla eşleştirebilmeli, ardından önerilen eylemin nasıl gerçekleştirileceğini görebilmelidir. Örneğin The club should post the current meeting time on its noticeboard. cümlesinde eylem bellidir: kulüp saat bilgisini duyuru panosunda yayımlar. Öneri, üyelerin güncel bilgiyi bulmakta zorlandığı bulguyu hedefler.

Eşleşmeyi sınama

Örneğin The university should redesign all student services. cümlesi, yalnızca kulüp saatinin bulunamadığı bulgusuna göre aşırı geniştir. Öneri bir eylem içeriyor olsa da belirli bulgunun kapsamını aşar. Buna karşılık The club secretary should add the meeting time to the weekly notice. cümlesi hem soruna bağlıdır hem de sorumlu kişiyi ve eylemi belirtir. Bir önerinin uygulanabilir görünmesi tek başına yeterli değildir. Rapordaki bulgunun onu desteklemesi gerekir.

Öneriyi gerekçelendirme

Bulgudan öneriye geçerken şu kararları sırayla ver. Her karar, cümlenin neden raporda yer aldığını belirginleştirir.

1. Bulguyu dar ve doğru tut. Kurgusal durumda üyelerin güncel saat bilgisini nerede bulacaklarını sorduklarını belirt. “Üyeler kulüp iletişiminden memnun değil” diye genişletme. Bu yargı verilen gözlemde yoktur.
2. Bulgudaki ihtiyacı adlandır. Burada ihtiyaç, toplantı saatinin kolay bulunabilmesidir. Bu adım, önerinin rastgele bir iyileştirme yerine rapor bulgusuna yanıt vermesini sağlar.
3. Eylemi ve sorumluyu belirt. Örneğin The club secretary should add the current meeting time to the weekly notice. cümlesinde sorumlu kişi ve yapılacak iş açıktır.
4. Bağı görünür kıl. Bulgudan sonra Therefore, kullanarak önerinin önceki bilgiden çıktığını gösterebilirsin: Several members asked where to find the current meeting time. Therefore, the club secretary should add it to the weekly notice. Buradaki it, toplantı saatine gönderme yapar. Böylece öneri, bulgudan kopuk yeni bir konu gibi durmaz.
5. Kapsamı kontrol et. Önerinin bir duyuru güncellemesiyle uygulanıp uygulanamayacağını sor. Öneri için yeni bir hizmet, bütçe veya daha geniş bir inceleme gerekiyorsa mevcut bulgu bunun yeterli gerekçesini sunmayabilir. Bu durumda öneriyi daralt veya ek bilgi gerektiğini belirt.

En yaygın tuzak, bulguyla öneriyi aynı cümlede birbirine karıştırmaktır. Members could not find the time, so the club’s notice is badly managed. cümlesinin ilk kısmı gözlemle ilişkilidir. Ikinci kısmı ise kanıtlanmamış bir değerlendirme ekler. Bu değerlendirmeyi bulgu gibi sunma. Onun yerine gözlemi ayrı bildir ve öneriyi ayrı kur: Several members asked where to find the current meeting time. The club secretary should add it to the weekly notice.

Maya ve Emir, kurgusal kulüp raporunun önerisini birlikte denetliyor:

Kendi önerini son kez sınarken, okurun bulgudan eyleme nasıl ulaşıldığını açıklama istemeden görebildiğinden emin ol. Bulgu bir ihtiyacı gösterir. Öneri o ihtiyaca yönelik sınırlı ve yapılabilir bir adım sunar. Bu bağ korunmuyorsa raporun düzenli görünmesi, öneriyi kanıta dayalı hâle getirmez.

• Tek bir kulüp bulgusu tüm üniversite hizmetlerini değiştirmeyi destekler mi? Tekil ve dar kapsamlı bir bulgu, geniş çaplı bir değişikliği tek başına desteklemez. Öneri bulgunun kapsamıyla uyumlu olmalıdır.
• Üyeler toplantı yerini bulamıyorsa hangi öneri bulguya daha doğrudan yanıt verir? Haftalık duyuruda toplantı yerini yayımlamak, bildirilen erişim sorununa doğrudan ve sınırlı bir eylemle yanıt verir.
• Öneride eylemin yanında kimin harekete geçeceğini belirtmek, sorumluyu ___ kılar. Sorumluyu belirtmek, önerinin kim tarafından uygulanabileceğini anlaşılır kılar ve eylemi somutlaştırır.

Paragrafta ana düşünceyi korumak, raporda gözlemi doğru yere koymaya. Görüş yazısında gerekçeyi savla ilişkilendirmek ise öneriyi bulguya bağlamaya yardım eder.

Kuyrukla ilgili kanıtı işe koşmak

Alıştırma için hazırlanmış durum dosyasında kafeteryadaki öğle yoğunluğu inceleniyor. Maya ve Emir, bulguları sunarken neyin gözlemlendiğini açıkça yazmalı. Ardından bu bulguya doğrudan yanıt veren, uygulanabilir bir adım önermeli. Veriler gerçek bir kafeterya araştırmasının sonucu değildir.…