Diyalogda Bağlam ve Amaç
Şu iki durumu karşılaştır: Bir arkadaşın sana "How was your weekend?" diye soruyor ve sen "It was great, thanks." diye cevap veriyorsun. Şimdi de aynı soruya "The Industrial Revolution began in Britain." diye cevap verdiğini düşün. İkinci cevap dilbilgisi açısından kusursuz, ama yine de tamamen yanlış. İşte bu yüzden YDT'de diyalog soruları cümle tamamlama sorularından ayrılır.
Dialogue Completion: Konuşma Tonu ve Amacı
Bu dersten sonra, bir diyalogda eksik bırakılan repliği bağlam, konuşma sırası ve ton açısından değerlendirip doğru şekilde tamamlayabileceksin.
Neden Bir Boşluk Aslında Bir Konuşmadır?
Cümle tamamlamada tek bir cümlenin iç mantığına bakıyordun. Diyalog tamamlamada ise iki veya daha fazla konuşmacı arasındaki anlam alışverişine bakıyorsun. Boşluğu dolduran cümle, tek başına doğru olmakla kalmaz, karşısındaki repliğe mantıklı bir yanıt olmak zorundadır.
Bunu bir voleybol maçı gibi düşün. Top karşı sahaya gittiğinde senin yapacağın hareket, topun geldiği yöne ve hızına bağlıdır. Aynı şekilde, bir repliğin içeriği, kendisinden önce gelen repliğin içeriğine bağlıdır.
Diyalog bağlamı, konuşmanın geçtiği durum, konu ve konuşmacıların birbirine karşı tutumudur. Bağlamı okumadan doğru repliği seçmek neredeyse imkânsızdır.
Bağlamı Okumanın Üç İşareti
Bir diyalog sorusunu gördüğünde, boşluktan önce şu üç şeyi ara:
- Konu: Konuşmacılar ne hakkında konuşuyor? (hava, plan, şikâyet, teklif)
- İlişki: Aralarındaki ilişki ne? (arkadaş, öğretmen-öğrenci, müşteri-görevli)
- Amaç: Son replik ne yapmak istiyor? (bilgi istemek, davet etmek, reddetmek, kabul etmek)
Bu üç işaret, doğru cevabı yanlış cevaptan ayıran filtredir.
Önemli
Bir seçenek dilbilgisi açısından doğru olabilir ama bağlama uymuyorsa yanlıştır. YDT'de çeldiricilerin çoğu tam olarak bu tuzağa kurulur.
Konuşma Sırası ve Ton: Görünmez Kurallar
Diyalogların yazılı olmayan kuralları vardır. Bir soru genellikle bir cevap bekler. Bir teklif genellikle bir kabul veya red bekler. Bir şikâyet genellikle bir empati veya çözüm bekler.
Bu beklentiye konuşma sırası denir. Yanlış sıradaki doğru cümle, yine de yanlış cevaptır.
Ton ise konuşmacının duygusal rengidir: resmi mi, samimi mi, üzgün mü, şaşkın mı? Bir repliğin tonu, cevabın tonunu da belirler. Üzgün bir arkadaşa neşeli bir espriyle karşılık vermek, dilbilgisi doğru olsa bile iletişimi bozar.
Yanlış Cümle Sendromu
Öğrencilerin en sık yaptığı hata, boşluğu dolduran seçeneği tek başına değerlendirmektir. Cümle güzel görünüyorsa işaretlerler, ama repliğin karşısındaki replikle konuşup konuşmadığını kontrol etmezler.
Doğru yöntem şudur: Seçeneği okurken zihninde o repliği diğer konuşmacıya söyle. Eğer karşı tarafın tepkisi tuhaf kaçıyorsa, o seçenek yanlıştır.
Birlikte Çözelim: Bir Örnek
Aşağıdaki diyalogda bir replik eksik. Önce bağlamı oku, sonra seçenekleri karşılaştır.
Şimdi boşluğu doldurman gerektiğini varsay: Deniz'in bir sonraki repliği ne olmalı?
Seçenekler:
- A) I don't like science at all.
- B) Is it possible to submit it on Friday instead of Wednesday?
- C) The Industrial Revolution began in Britain.
- D) Goodbye, Mr. Harris.
Bağlam filtresi: Konu, proje teslim tarihi. İlişki, öğrenci-öğretmen. Amaç, bilgi almak.
Doğru cevap B. Çünkü B, hem konuyu sürdürüyor hem de öğretmenin "What exactly would you like to know?" sorusuna doğrudan yanıt veriyor. A konuyu değiştiriyor, C bağlamla hiç ilgili değil, D ise konuşmayı kapatıyor ama öğretmen henüz cevap vermedi.
Uyarı
Çeldiriciler genellikle şu üç tuzaktan birini kullanır: konuyu kaydırmak, sırayı bozmak veya tonu bozmak. Doğru seçeneği ararken bu üçünü de kontrol et.
Kendine Soracağın Tek Soru
Bir diyalog sorusunda karar veremediğinde şunu sor: "Bu cümleyi söylersem, karşımdaki kişi ne cevap verir?" Eğer cevap mantıklıysa doğru yoldasın. Eğer cevap tuhaf kaçıyorsa, o seçenek seni yanıltıyor.
Bir sonraki adımda, konuşmacıların sırasını ve tonunu daha yakından inceleyeceğiz. Peki bir repliğin resmi mi yoksa samimi mi olduğunu nasıl anlarsın?
- In a dialogue completion question, a grammatically correct option is always the correct answer. Dilbilgisi doğru olsa bile replik bağlama, konuşma sırasına veya tona uymuyorsa yanlıştır.
- A speaker asks: Would you like some coffee? Which reply fits the conversational turn? Bir teklif bir kabul veya red bekler. Yalnızca ilk seçenek bu beklentiyi karşılıyor.
- A reply that matches the previous speaker's purpose and tone is said to fit the ___. Diyalog tamamlamada belirleyici ölçüt dilbilgisi değil bağlamdır.