Tanışma ve Sohbet

Sohbete başlamak için bir kelime yeterli mi, yoksa karşı tarafın konuşabileceği bir alan da açmalı mısın? Bir tanışmada yalnızca adını söylemek, konuşmayı başlatır ama çoğu zaman ilerletmez.

Sosyal sohbet başlatma ve hal hatır sorma kalıpları

A New Face at the Seminar

Maya arrives at a university seminar and sees Leo standing by the door. She smiles and says, “Hi, I’m Maya. Is this your first seminar?” Leo replies, “Yes, it is. I’m Leo, and I study biology.” Maya asks, “What made you choose biology?” They begin talking while the other students take their seats.

Sohbete girişin üç parçası

Bu sahnede Maya önce selam verir, sonra adını söyler ve Leo’ya yanıtlayabileceği bir soru yöneltir. Bu üç parça, kısa bir tanışma sohbeti başlatır. Selamlaşma tek başına bir başlangıç olabilir, ancak bir soru eklemek karşı tarafa konuşmaya katılma fırsatı verir.

Üniversite ortamında tanımadığın biriyle konuşurken Hi samimi ve yaygın bir seçenektir. Daha resmî bir ilk karşılaşmada Hello kullanabilirsin. Her iki selamlaşmanın ardından kısa bir duraklama bırakmak, diğer kişinin yanıt vermesini kolaylaştırır.

Kendini tanıtırken adını kısa ve anlaşılır biçimde söyle. I’m Maya, My name is Maya ifadesinin daha kısa bir biçimidir. Yeni tanıştığın biriyle ilk cümlede uzun bir özgeçmiş paylaşman gerekmez. Adını söylemek, karşılıklı tanışma için yeterli bir başlangıçtır.

Ardından konuşmayı açan, kolayca yanıtlanabilecek bir takip sorusu sor. Maya’nın Is this your first seminar? sorusu doğrudan o anki ortak duruma bağlıdır. Leo yanıt verdikten sonra Maya’nın What made you choose biology? sorusu onun verdiği bilgiye dayanır. Böylece soru rastgele duyulmaz ve konuşma doğal biçimde ilerler.

Bir açılışın işe yarayıp yaramadığını şu sırayla kontrol et:

• Selamlaşma ortama uygun mu?
• Kendini kısa biçimde tanıttın mı?
• Karşı tarafın yanıtlayabileceği en az bir soru sordun mu?

Yalnızca Hi, I’m Maya. demek tanışmayı başlatır, ama soru olmadığı için konuşma kolayca kesilebilir. Öte yandan, art arda çok soru sormak da karşı tarafı sorgulanıyormuş gibi hissettirebilir. Bir selamlaşma, kısa tanıtım ve tek bir ilgili takip sorusu dengeli bir başlangıç sağlar.

[!TIP] Küçük ipucu

Ortamda ortak bir konu varsa, ilk sorunu o konuya bağla. Bir seminerde ders, konu veya bölüm hakkında kısa bir soru seçebilirsin.

Bir tanışmada uygun bir selamlaşma, kısa bir kendini tanıtma ve takip sorusu kullanarak sohbet başlat. Sonraki adımda tanıtımını hangi kısa bilgilerle doğal biçimde genişletebilirsin?

seminar

seminer

• Bir tanışmada yalnızca kendi adını söylemek sohbeti mutlaka sürdürür. Adını söylemek tanışmaya yardımcı olur. Bir takip sorusu eklemek karşı tarafa konuşmaya katılma fırsatı verir.
• Yeni bir üniversite grubunda hangi açılış daha dengelidir? İlk seçenek uygun bir selamlaşma, kısa bir tanıtım ve kolayca yanıtlanabilecek ilgili bir soru içerir.
• Tanışma sohbetini sürdürmek için uygun soruyu seç: Hi, I’m Noor. ___? Bir takip sorusu, karşı tarafın yanıt verebileceği bir konu açar. Yalnızca adı yeniden söylemek sohbeti ilerletmez.

Kısa bir tanıtım, karşı tarafa kim olduğunu ve konuşmayı sürdürebileceği bir başlangıç noktasını verir. Adını söylemek yeterli olabilir, ancak kısa bir bilgi ve konuya bağlı bir soru tanışmayı daha doğal bir sohbete dönüştürür. Önceki örnekteki selamlaşmayı koru. Şimdi tanıtım cümlesini onun arkasına ekle.

Bir tanışmayı küçük bir kapı gibi düşün. Selamlaşma kapıyı açar, kendini tanıtma içeride kimin olduğunu gösterir, takip sorusu ise karşı tarafa içeri girip konuşma fırsatı verir. Tanıtım çok uzarsa kapı giriş konuşmasına dönüşür. Çok kısa kalırsa diğer kişi yeni bir konu bulmak zorunda kalabilir.

Tanıtımı üç parçaya kurma

1. Selamlaşma: Duruma uygun kısa bir selam kullan. Samimi bir öğrenci buluşmasında Hi doğal olabilir.
2. Kendini tanıtma: Adını söyle ve gerekirse tek bir ilgili bilgi ekle. Örneğin bölümün ya da katıldığın etkinlik, konuşma için kolay bir konu sunabilir.
3. Takip sorusu: Verdiğin bilgiyle bağlantılı, yanıtlanması kolay bir soru sor. Böylece soru rastgele duyulmaz ve karşı tarafın konuşmaya katılması kolaylaşır.

Bu parçaların sırası önemlidir, çünkü konuşmanın akışı karşı tarafın seni takip etmesini sağlar. Önce selamlaşma gelir. Ardından kim olduğunu açıklarsın. Son olarak verdiğin bilgiye yakın bir soru yöneltirsin. Her tanışmada üç parçanın da uzun olması gerekmez. Bir ad, bir kısa bilgi ve tek bir soru çoğu gündelik tanışma için yeterlidir.

Örnek konuşma

İlk konuşmacının tanıtımı iki kısa bilgiden oluşur: adı ve bölümü. Sonraki soru, katıldığı kulüple ilgilidir. Bu yüzden konuşmanın bağlamından kopmaz. İkinci konuşmacı da adını ve bölümünü paylaşır, ardından Aylin'in geliş nedenini sorar. Böylece tanışma tek taraflı bir bilgi sunumuna dönüşmez. Son cümledeki hafif espri de önceki soruya doğrudan yanıt verir.

Modelden yakın bir örneğe

İlk konuşmadaki parçaları sırayla ayıralım. Hi selamlaşmadır. I'm Aylin kişinin adını verir. I'm a first-year biology student kısa bir ek bilgidir. Son cümledeki soru, aynı sosyal ortamla ilgilidir. Dinleyen kişi hem kiminle konuştuğunu hem de yanıt olarak hangi konuya geçebileceğini anlar.

Yakın bir üniversite örneğinde yalnızca etkinlik bilgisini değiştirebilirsin. Bir öğrenci seminerde şöyle tanışabilir: Hello, I'm Sam. I study economics. Are you here for the guest lecture too? Burada da selamlaşma, ad ve kısa bilgi, ardından ortamla bağlantılı bir soru gelir. Yeni ayrıntılar eklemek yerine bu yapıyı korumak tanıtımı açık ve kolay anlaşılır tutar.

Bir soruyu seçerken, tanıttığın bilgiyle arasında görünür bir bağ olup olmadığını kontrol et. Bölümünü söylüyorsan dersler hakkında bir soru uygun olabilir. Bir kulüpte olduğunu söylüyorsan kulübe katılma veya etkinlik hakkında soru sorabilirsin. Bağlantı, sorunun cevabını önceden tahmin etmek anlamına gelmez. Amaç, karşı tarafa tanıdık ve konuşulabilir bir konu sunmaktır.

Bir tanıtımı kontrol ederken üç noktaya bak: Selamlaşma karşılaşmaya uyuyor mu? Adın ve kısa bilgin anlaşılır mı? Son soru karşı tarafın yanıt verebileceği bir konu açıyor mu? Bu parçalar birbirini desteklediğinde tanışma, ezberlenmiş bir cümle gibi değil, iki kişinin paylaşabileceği kısa bir başlangıç gibi duyulur. Hi, I'm Aylin. I'm a biology student. Are you here for the club meeting too? bu yapının daha kısa bir biçimidir. Ek bilgi tek cümlede kalır ve soru yine içinde bulunulan ortamla ilgilidir. Üniversite kulübü, seminer veya ders öncesi tanışmada aynı düzeni kullanabilirsin. Yalnızca verdiğin kısa bilgiyi ve bulunduğun ortama uygun soruyu değiştirmen yeterlidir.

• Bir seminerde tanıtımı hangi seçenek doğal biçimde tamamlar? Son soru seminer ortamıyla bağlantılıdır ve karşı tarafa sohbete katılabileceği açık bir konu verir.
• Kısa tanıtımda tek bir ilgili bilgi vermek, uzun bir özgeçmiş anlatmaktan daha uygundur. Tek bir kısa bilgi, karşı tarafın yanıt verebileceği alanı korur ve tanışmayı anlaşılır tutar.
• Yeni bir öğrencinin adından sonra uygun bir takip sorusu seç: I'm Noor. I study art. ___? Bölüm veya etkinlikle bağlantılı kısa bir soru, tanıtımı karşılıklı sohbete dönüştürür.

Bir konuşmadaki yanıt, sonraki sorunun yönünü belirleyebilir. Önceki kartlarda tanışma ve kısa tanıtma için kullandığın ifadeleri şimdi birbirine bağla: Karşı tarafın söylediği belirli bir ayrıntıyı seç, sonra o ayrıntıyla ilgili bir soru sor. Böylece sohbet başlatma, tek seferlik bir tanışma cümlesi olmaktan çıkar ve karşılıklı konuşmaya dönüşür.

Tanışma, sohbeti ilerletme ve nezaketle ayrılma adımları

Örneğin bir öğrenci kendini tanıtırken fotoğrafçılıkla ilgilendiğini söylerse, doğrudan başka bir konuya geçmek yerine bu bilgiye tutunabilirsin. What kind of photography do you enjoy? sorusu, fotoğrafçılık konusunu sürdürür. Do you like music? ise kendi başına doğal bir soru olsa da verilen yanıttaki ayrıntıyı takip etmez. İki soru da sohbeti ilerletebilir, ancak yalnızca ilki önceki yanıta açıkça bağlıdır.

Bağlantıyı görünür kıl

İkinci sütundaki sorular, karşı tarafın verdiği bilgiyi biraz daha açmasına yardım eder. Üçüncü sütundakiler ise yeni bir konu başlatır. Konu değiştirmek yanlış değildir. Ancak karşı tarafın yanıtını hiç ele almadan sürekli yeni sorular sormak, konuşmanın bir soru listesi gibi duyulmasına neden olabilir.

Bir sorunun gerçekten takip sorusu olup olmadığını anlamak için şu karşılaştırmayı yap: Yanıtın belirli bir sözcüğünü veya fikrini soru içinde yeniden ele alabiliyor musun? I joined the photography club. yanıtından sonra What do you do at the club? sorusu “club” bilgisini kullanır. Bu bağlantı, karşı tarafa dinlendiğini gösterir. Soru yalnızca önceden hazırlanmış başka bir konu gibi durmaz.

Bir yanıtı adım adım genişletmek

Aşağıdaki karşılaşmada ilk tanışma ifadeleri kısa tutulur. Asıl dikkat, verilen yanıtın içindeki ipucunu seçip yeni soruyu ona bağlamaktadır.

Leo’nun ilk sorusu, Maya’nın tanıtımındaki fotoğrafçılık ayrıntısını seçer. İkinci sorusu, yanıtın içindeki “eski binalar” bilgisini “hangi bina?” diye daraltır. Son sorusuysa “büyük pencereler” ayrıntısını takip eder. Her adımda soru, önceki yanıtın içinden çıkar.

Sohbeti kurarken bu sırayı uygula:

• Karşı tarafın yanıtını dikkatle dinle.
• Yanıttaki tek bir somut ayrıntıyı seç.
• Bu ayrıntıyı açacak kısa bir soru kur.
• Gelen yanıtı dinlemeden sıradaki soruya atlama.

Yaygın bir karışıklık, her yeni sorunun otomatik olarak takip sorusu olduğunu düşünmektir. Bir soru dilbilgisi bakımından doğru ve nazik olabilir, ama önceki yanıta bağlanmıyorsa konu değiştiriyordur. Tersine, bağlantılı bir soru sormak da uzun bir açıklama gerektirmez. Kısa bir Which one? sorusu, önceki yanıtta birkaç seçenek verilmişse yeterli olabilir.

Ne zaman başka konuya geçilir?

Karşı tarafın yanıtı çok kısa olduğunda, açıkça başka bir konuya yöneldiğinde veya kişisel bir ayrıntı paylaşmak istemediğinde aynı noktada ısrar etme. Örneğin I just take photos for fun. yanıtı geldiyse, kişinin fotoğrafçılık hakkında daha fazla konuşmak isteyip istemediğini anlayacak nazik bir soru sorabilir ya da tanışma konuşmasını başka bir ortak konuya taşıyabilirsin. Takip sorusu, karşı tarafı sorguya çekmek anlamına gelmez.

Bir sorudan sonra kısa bir tepki eklemek de konuşmayı daha dengeli kılar. Örneğin That sounds interesting. deyip ardından Where do you usually take photos? diye sorabilirsin. Buradaki tepki, yanıtı duyduğunu gösterir. Yeni soru da ilgili ayrıntıyı ilerletir. Ancak her yanıttan sonra arka arkaya çok sayıda soru sormak, karşılıklı sohbet yerine mülakat havası yaratabilir.

Bir tanışma sırasında önce kısa bir selamlaşma ve tanıtım kullan, sonra karşındaki kişinin yanıtından bir ipucu seç. En kullanışlı ölçüt şudur: Yeni soruyu duyunca karşı taraf, sorunun kendi söylediği bir şeyden doğduğunu anlayabiliyor mu? Yanıt evetse konuşmanın bağı korunur. Değilse, konu değiştiriyor olabilirsin. Bunu doğal bir geçişle yap.

• Bir takip sorusu, önceki yanıttaki ayrıntıyla bağlantı kurar. Bağlantılı soru, konuşanın verdiği bilgiyi geliştirir ve yanıtın duyulduğunu gösterir.
• I study architecture. yanıtını hangi soru izler? İlk seçenek, yanıttaki mimarlık bilgisini doğrudan açar. Diğerleri yeni konular başlatır.
• I joined the film club. yanıtına bağlı bir soru yaz: What do you enjoy about the ___? Yanıttaki kulüp bilgisi soruda yeniden kullanılır, böylece soru önceki yanıta bağlanır.

Tanışmada iki turun amacı, yalnızca konuşmayı başlatmak değil, karşılıklı ilerlemesini sağlamaktır. İlk turda selamlaşma, kısa tanıtım ve konuşmayı açan bir soru yer alır. İkinci turda kişi, aldığı yanıttaki belirli bir ayrıntıya karşılık verir ve o ayrıntıyı izleyen bir soru sorar. Böylece konuşma, art arda sıralanmış iki tanıtım cümlesi gibi duyulmaz. Bir kişinin söylediği bilgi, diğer kişinin sözlerine yön verir.

Aşağıdaki konuşmada ilk konuşmacı üniversitedeki bir etkinlikte tanışır. İkinci konuşmacı bölümünü söyler ve bir öğrenci topluluğundan söz eder. İlk konuşmacının sonraki sorusu, bu topluluğa katılma ayrıntısına dayanır. Bu bağlantı önemlidir: Soru, önceden hazırlanmış herhangi bir soruyla değiştirilebilir görünse de, verilen yanıta uyduğu için sohbeti sürdürür.…

Bir tanışma konuşması, üç parçanın uyumuyla doğal duyulur: karşı tarafı konuşmaya davet eden bir açılış, kim olduğunu kısaca belirten bir tanıtma ve verilen yanıttan hareketle gelen bir takip sorusu. Bu parçalar tek tek ezberlenmiş kalıplar gibi değil, aynı konuşma amacına hizmet eden bağlantılar gibi düşünülmelidir.

Kampüsteki bir kulüp tanıtımında bu sıra şöyle işleyebilir: Hi, I’m Maya. I’m a first-year biology student. What are you studying? İlk iki cümle konuşmacıyı tanıtır. Son soru ise karşı tarafa cevap verebileceği açık bir konu sunar. Soru, öncesindeki tanıtımla da bağlantılıdır: eğitim alanları hakkında konuşmak iki kişi için de doğal bir başlangıç noktası oluşturur.

Bir yanıt geldiğinde, takip sorusu o yanıttaki belirgin bir ayrıntıya dayanmalıdır. Karşıdaki kişi I study history. derse What period interests you most? diye sorulabilir. Böylece soru, önceden hazırlanmış ilgisiz bir cümle gibi duyulmaz. Konuşmadaki bilgiye tepki verir.

YANLIŞ: Hi, I’m Maya. I study biology. I like music. I live near campus. Bu cümleler yalnızca konuşmacının bilgilerini sıralar. Karşı tarafı konuşmaya katacak bir soru yoktur.

DOĞRU: Hi, I’m Maya. I study biology. What are you studying? Tanıtma korunur ve konuşma karşı tarafa açılır. Takip sorusunun yanıtı geldikten sonra, yeni soru o yanıttaki bir ayrıntıyla ilgili olmalıdır.

Aşağıdaki akış, cümleleri kurarken hangi parçanın ne işe yaradığını görmeyi sağlar:

Açılış → kısa tanıtma → takip sorusu → yanıttaki ayrıntıya bağlı yeni soru

Bir dikte cümlesini dinlerken yalnızca tek tek sözcükleri yakalamaya çalışma. Önce cümlenin tanıştırma mı, kişisel bilgi verme mi, yoksa karşı tarafa soru yöneltme mi yaptığını belirle. Ardından sözcük sırasını kontrol et. Özellikle soruyu sona eklemeyi unutmak, tanıtmayı tek yönlü bir konuşmaya çevirebilir.

Dikte cümlesinde üç işlevi sırayla tanı: selamlaşma ve ad, kısa tanıtım, ardından soru. Bu sıralamayı duyduğunda, konuşmanın yalnızca kendini anlatmakla kalmayıp karşılıklı sohbete de yer açtığını fark edebilirsin. Yanıtın ardından sorulacak yeni soru için konuşma arkadaşının verdiği bilgiyi dikkatle dinle.

Davet ve plan konuşmalarında da önceki tanışma ifadeleri, yeni bir sosyal konuşmanın başlangıcını kurmana yardımcı olabilir. Bu bağlantıyı düşünürken şu soruyu kendine özel olarak yanıtla: Tanışma konuşmasında hangi ifadenin ardından karşı tarafın yanıtına göre yeni bir soru kurman gerektiği artık daha açık?

• Tanıtma cümlesinden sonra soru sormak, konuşmayı karşılıklı hâle getirir mi? Kısa tanıtmayı izleyen uygun bir soru, diğer kişiye yanıt verme ve sohbete katılma fırsatı sunar.
• Öğrenci I study history. derse hangi soru yanıtındaki ayrıntıya bağlanır? Tarih alanıyla ilgili dönem sorusu, öğrencinin verdiği bilgiyi takip eder. Diğer seçenekler bu yanıta doğrudan bağlanmaz.
• Tanıtma sonrası sohbete alan açan cümleyi seç: I study biology. ___ Karşı tarafa yöneltilen bu soru, tanıtmayı tek yönlü bilgi aktarımı olmaktan çıkarıp karşılıklı sohbete bağlar.