Bölüm Sonu Sınavı

Organik kimya; petrol, plastik ve ilaç gibi karbon içeren bileşiklerin yapısını ve tepkimelerini inceler.

Rutherford'un altın levha deneyi, atomun büyük kısmının boşluk olduğunu ve pozitif yükün küçük bir çekirdekte toplandığını gösterdi.

Bir elementin atomunda proton sayısı değiştirilirse element başka bir elemente dönüşür.

Periyodik tabloda aynı periyotta soldan sağa doğru gidildikçe iyonlaşma enerjisi her elementte düzenli olarak artar.

pH değeri 7'den büyük olan bir çözelti oda sıcaklığında asidik özellik gösterir.

Bir araştırmacı, göl suyundaki cıva derişimini ölçmek için numune alıyor ve suda hangi metallerin hangi miktarda bulunduğunu belirliyor. Bu çalışma hangi kimya alt dalına örnektir?

Bir gıda laboratuvarında meyve suyundaki Fe miktarı ölçülüyor. Fe hangi elementtir ve bu ölçüm hangi kimya alt dalının görevidir?

Bir laboratuvarda, alev alabilir bir çözücü kullanılacaktır. Şişe üzerinde hangi güvenlik piktogramı bulunmalıdır ve bu çözücünün molekül yapısıyla ilgilenen kimya dalı hangisidir?

Atom modellerinin tarihsel gelişimi aşağıdakilerden hangisinde doğru sırayla verilmiştir?

Rutherford’un altın levha deneyinde, alfa taneciklerinin çok az bir kısmının geri saçılması hangi sonucu destekler?

Karbon iskeleti içeren ilaç moleküllerinin yapısını inceleyen bir kimyager, bu çalışmayı ___ kimya dalı altında sınıflandırır.

Demir elementinin sembolü, Türkçe adının ilk harfiyle değil, Latince adından gelir. Demirin sembolü ___.

Turuncu zemin üzerinde siyah alev piktogramı bulunan bir şişedeki madde ___ olarak sınıflandırılır.

Atomu içi dolu, bölünemez küreler olarak tanımlayan ilk bilimsel atom modeli ___ modelidir.

Rutherford'un altın levha deneyinde alfa taneciklerinin çoğunun sapmadan geçmesi, atomun büyük kısmının ___ olduğunu gösterdi.

Kimyanın alt dalları aynı maddeleri farklı sorularla inceler. Analitik kimya içerik ve miktar belirler, organik kimya karbon bileşikleriyle uğraşır, biyokimya canlı sistemlerdeki dönüşümleri araştırır, fizikokimya ise enerji, hız ve denge gibi fiziksel ilkeleri kimyasal olaylara uygular. Simya deneysel temelden yoksunken bu dallar ölçüm ve deneye dayanır.

Modeller kanıtlara göre tarihsel sırayla değişmiştir: Dalton içi dolu küre, Thomson negatif tanecikleri pozitif küreye gömer, Rutherford çekirdeği keşfeder, Bohr elektronları belirli katmanlara yerleştirir. Bohr'un dairesel yörünge fikri daha sonra yerini modern kuantum bulutuna bırakmıştır.

Atom numarası proton sayısını, kütle numarası proton+nötron toplamını verir. Nötr atomda proton sayısı elektron sayısına eşittir. Örneğin Na 11 proton içerir; Na⁺ oluşurken 1 elektron kaybettiği için proton sayısı değişmez, yük +1 olur. İyonda proton sayısı değişmez, yalnızca elektron sayısı değişir.

Bu eğilimler çekirdek yükünün ve katman sayısının birlikte etkisiyle ortaya çıkar. Aynı periyotta proton sayısı arttıkça atom çekirdeği elektronları daha güçlü çeker; grupta ise yeni katman eklendiği için etkileşim zayıflar. İyonlaşma enerjisinde 2A ve 5A gruplarında küçük istisnalar görülür.

Kimyasal türler atom, molekül ve iyon olarak sınıflandırılır. Atom nötr iken, anyon elektron kazanarak, katyon elektron kaybederek oluşur. Moleküller ise atomların ortaklaşa elektron kullanmasıyla meydana gelir; iyonlar arası güçlü etkileşim iyonik bağı, molekül içindeki ortaklaşma ise kovalent bağı doğurur.