Boş Zaman Etkinlikleri

Bir kampüs panosunda sekiz etkinlik adı var. Bunlardan hangilerini İngilizce adlarıyla hemen tanıyabilirsin? Bu kartın sonunda en az sekiz yaygın boş zaman etkinliğini İngilizce adlarıyla eşleştirip söyleyebilirsin.

Arkadaşların hafta sonu ne yaptıklarını ve sevdikleri hobileri konuşması.…

Bir etkinliğin İngilizce adı kadar, önünde kullanılan fiil de önemlidir. Türkçede birçok etkinlik için “yapmak” diyebiliriz. İngilizcede ise etkinliğin türüne göre play, do veya go seçilir. Bu fiiller etkinlik adının parçası gibi öğrenildiğinde, ifade daha doğal ve anlaşılır olur.

Toplu sporlarda Play, bireysel disiplinlerde Do, -ing eylemlerinde Go kuralı.

Kampüs panosunda tanıdığın etkinlik adlarını şimdi fiilleriyle birlikte düşün. Üç grubu ayıran temel ipucu şudur: oyun ve takım sporlarında çoğunlukla play, egzersiz veya çalışma türü etkinliklerde do, hareket bildiren bazı etkinliklerde ise go kullanılır. Bu eşleşmeler yararlı bir başlangıçtır. Her etkinliğin Türkçedeki fiilini İngilizceye doğrudan çevirmek doğru sonuç vermez.

Üç eşleşme grubu

Eşleşmeyi adım adım kur

1. Önce etkinliğin ne tür bir şey olduğunu belirle. Chess bir oyundur. Yoga bir egzersiz etkinliğidir. Swimming hareket içeren bir etkinlik adıdır.
2. Etkinliği uygun fiil grubuna yerleştir. Oyun için play chess, egzersiz için do yoga, hareket etkinliği için go swimming kullan.
3. İki parçayı birlikte söyle. I play chess. cümlesinde etkinlik, play chess olarak tamamlanır. I do yoga. ve I go swimming. ifadeleri de aynı biçimde kendi eşleşmelerini korur.

Çalışılmış örnekte etkinlik basketball olsun. Bu bir takım sporudur, bu nedenle eşleşme play basketball olur. Yakın bir örnek olarak football kullan: o da bu gruptadır, dolayısıyla play football dersin. Etkinlik adı değişir, fakat oyun ve spor grubundaki fiil aynı kalır.

Bu eşleşmeleri kampüs buluşması bağlamında şöyle karşılaştırabilirsin: Mina plays basketball. ve Mina does yoga. cümlelerinde kişi aynıdır, etkinlik türü farklıdır ve fiil buna göre değişir. Mina goes swimming. ifadesinde ise üçüncü grup kullanılır. Şimdilik cümlelerin anlamına odaklan; etkinlik adını doğru fiille bir arada tanımak temel hedeftir.

Kampüs konuşmasında kullanımı

Aşağıdaki konuşmada iki öğrenci, etkinlik adlarını fiilleriyle birlikte karşılaştırıyor. Her konuşma sırası, etkinliği tanımana ve doğru eşleşmeyi duymana yardım eder.

Konuşmadaki dört etkinliği gruplandır: chess oyun grubunda, karate egzersiz grubunda, cycling ve dancing ise go ile kullanılan etkinliklerdir. Bu sınıflandırma, bir kelimeyi yalnızca çevirisinden değil, yanında sıkça görülen fiilden de tanımayı sağlar.

İki ayrıntıya dikkat et. Birincisi, go grubundaki etkinlik adları burada -ing biçiminde görünür: go swimming ve go cycling. İkincisi, play yalnızca takım sporlarında kullanılmaz; play chess ifadesi de oyun anlamındaki eşleşmeyi gösterir. Bu örüntüleri bütün İngilizce etkinliklere otomatik kural gibi uygulama. Yeni bir etkinlik gördüğünde önce yaygın eşleşmesini öğren.

Bir etkinliği İngilizce adlandırırken aklında iki parçayı tut: etkinlik adı ve onunla eşleşen fiil. Böylece yoga gördüğünde do yoga, chess gördüğünde play chess, swimming gördüğünde go swimming diyebilirsin. Etkinlikleri bu küçük gruplarla karşılaştırmak, doğru adı hem tanımayı hem söylemeyi kolaylaştırır.

Boş Zaman Etkinlikleri ve Hobiler (Hobbies & Leisure) Eşleştirmesi

• Listen to music — Müzik dinlemek
• Read books — Kitap okumak
• Take photos — Fotoğraf çekmek
• Play the guitar — Gitar çalmak (enstrümanlarda "the")
• Ride a bicycle — Bisiklete binmek
• Cook food — Yemek pişirmek

• Do basketball doğal bir eşleşmedir. Doğru mu? Basketball bir spor etkinliğidir ve play ile eşleşir. Bu nedenle play basketball denir.
• Bir öğrenci satrançtan söz ediyor. Hangi ifade doğru eşleşir? Chess bir oyundur ve bu etkinlik play ile kullanılır. Türkçedeki fiili doğrudan çevirmek doğru eşleşmeyi vermeyebilir.
• We ___ cycling after class. Uygun fiili seç. Cycling, bu örüntüde go ile kullanılır. Doğru ifade go cycling olur.

Free time, boş zaman anlamına gelir; in my free time ise “boş zamanımda” demektir. Bu ifade bir etkinliğin adı değildir. Etkinliğin ne zaman yapıldığını anlatır. Bu ayrım, bir cümlede zaman bilgisini etkinliğin kendisinden ayırmanı sağlar.

Zamanı etkinlikten ayırma

Bir kampüs gününü düşün. Derslerin arasında kısa bir boşluk olabilir, akşam daha uzun bir boş zaman olabilir. Bu zaman aralıkları etkinlik değildir. reading veya swimming gibi adlar ise yapılabilecek etkinlikleri belirtir. In my free time ifadesi, bu etkinliklerden önce ya da sonra gelerek onları boş zaman bağlamına yerleştirir.

Tablodaki kritik karşılaştırma şudur: in my free time zaman bağlamı verir; reading etkinliği adlandırır. At seven o’clock da zaman bildirir, ancak tek başına boş zaman anlamı taşımaz. Bir saat, ders saati veya etkinlik saati olabilir.

Bağlam içinde kullanım

Mina ve Alex kampüsteki boş zamanlarını konuşurken bir etkinliğin adıyla o etkinliğe ayrılan zamanı birbirine karıştırmıyor. Konuşmada aynı etkinlik adı, cümledeki yerine göre farklı bir iş yapmıyor; yalnızca çevresindeki ifadeler boş zaman bağlantısını açık ediyor.

Bir cümleyi adım adım çözme

Örnek cümle: I draw in my free time. Anlamı “Boş zamanımda resim çizerim.” Cümleyi çözerken önce etkinliğin adını, sonra zaman bağlamını bul. Bu sıra, kelimeleri ezberlemenin ötesinde cümlenin parçalarının ne işe yaradığını görmene yardım eder.

1. Etkinliği belirle. Draw, “resim çizmek” eylemini bildirir. Bu, cümlenin etkinlik bilgisidir. Burada “boş zaman” anlamı yoktur.
2. Zaman ifadesini bul. In my free time, eylemin ne zaman yapıldığını gösterir. “Resim çizmek” anlamını değiştirmez; ona bir zaman bağlamı ekler.
3. İki parçayı birlikte oku. I draw etkinliği bildirir, in my free time ise etkinliğin boş zamanımda yapıldığını açıklar. Cümle bu yüzden hem etkinliği hem de zamanını içerir.
4. Anlamı denetle. “Boş zamanım resim çizmektir” yorumu doğru değildir. Cümle “Boş zamanımda resim çizerim” der. Bir etkinlik, boş zamanın tamamı değil, o zamanda yapılan şeylerden biridir.

Sınır durumları

Bir etkinliğin adıyla zaman ifadesini karıştırmamak için cümlenin hangi soruya yanıt verdiğini düşün. “Ne yapıyorum?” sorusu etkinliğe, “Ne zaman yapıyorum?” sorusu zamana götürür. Örneğin cycling bir etkinlik adıdır. In my free time ise bu etkinliğin hangi zaman diliminde yapıldığını söyler.

Boş zaman ifadesi, etkinliğin mutlaka her gün yapıldığını söylemez. Ayrıca etkinliğin ne kadar sürdüğünü de belirtmez. Yalnızca boş zamanla ilişkisini kurar. Bu nedenle in my free time ifadesini etkinlik adı gibi çevirmek veya her saat bilgisini boş zaman saymak yaygın bir anlam hatasıdır.

Yeni bir cümleyle karşılaştığında önce etkinliğin adını tanı, ardından zaman ifadesinin boş zamanla bağlantı kurup kurmadığını kontrol et. Örneğin I swim after class. cümlesi “Dersten sonra yüzerim” demektir. After class ders sonrasını belirtir; bunun kişinin boş zamanı olup olmadığını cümle tek başına kanıtlamaz. Buna karşılık I swim in my free time. boş zaman bağlantısını açıkça kurar. Bu iki cümleyi karşılaştırmak, zaman bilgisinden gereğinden fazla anlam çıkarmamayı sağlar.

[!TIP] İpucu: Etkinlik adını ve zaman ifadesini ayrı ayrı işaretle. Etkinlik “ne?”, zaman ifadesi “ne zaman?” sorusuna yanıt verir.

• In my free time, etkinliğin adını mı zamanı mı belirtir? Bu ifade etkinliğin boş zamanda yapıldığını anlatır. Etkinliğin adını vermez, zaman bağlamını verir.
• Hangi bölüm etkinliğin kendisini adlandırır? Cycling etkinlik adıdır. Diğer seçenekler zaman bağlamı verir.
• I swim ___ my free time. I don't swim during work. Hangi kelime gelir? In my free time ifadesi, genel boş zaman dilimini belirtmek için kullanılan sabit bir kalıptır.

Bir etkinliği yalnızca adından değil, görüntüdeki ayırt edici ipuçlarından da tanıyabilirsin. Bir kitap ve sayfaya bakan kişi, örneğin reading books etkinliğini düşündürür. Görsel eşleştirmede önce nesneye, sonra kişinin yaptığı harekete bak. Böylece benzer görünen sahneleri daha güvenle ayırırsın.

Görsel ipucundan etkinlik adına

Aşağıdaki eşleştirmeler, kampüs etkinlik panosundaki çizimleri İngilizce adlarıyla buluşturur. IPA gösterimleri Genel Amerikan İngilizcesine göredir.

playing chess

İki kişiyle tahta ve taşlar üzerinde oynanan zihinsel oyun.

Benzer çizimleri ayırt etme

Görselde yalnızca bir nesne bulunması her zaman yeterli değildir. Bir telefon, fotoğraf çekmeyi gösterebilir; ancak kişi ekrana bakıp kulaklık takıyorsa görüntü başka bir etkinliği anlatıyor olabilir. Eşleştirmeyi belirleyen şey, nesnenin kendisinden çok kişinin o nesneyle yaptığı iştir.

• Kitap taşıyan biri ile kitabı açık tutup okuyan biri aynı görsel ipucunu içermez.
• Kulaklık takan biri müzik dinliyordur, ancak o kulaklıkla dans ediyorsa etkinlik değişir.

Yeni bir kulüp tanıtımında

Aşağıdaki konuşmada öğrenciler, tanıtım afişindeki görselleri adlandırıyor. Her İngilizce etkinlik adı, konuşmada görülen bir ipucuyla ilişkilidir.

Görsel ipuçlarıyla kendi eşleştirmen

Şimdi yeni bir tanıtım ekranını zihninde canlandır: bir öğrenci mutfakta sebze kesiyor, bir başkası havuzda ilerliyor, üçüncüsü kâğıda bir yüz çiziyor. Her görsel için önce eylemi saptayıp sonra uygun İngilizce adı yüksek sesle söyle. Beklenen adlar sırasıyla cooking, swimming ve drawing. Bunlar önceki panodaki aynı dizilim değildir; bu nedenle doğru adı seçmek için görsel ipuçlarını yeniden değerlendirmelisin.

Son bir karşılaştırma yap: Bir görselde kişi müzik dinliyor, diğerinde ritimle dans ediyor. İki sahnede de müzik bulunabilir, ancak kişinin hareketi farklıdır. Kulaklık ve dikkatle dinleme listening to music adını destekler. Ritimle beden hareketi ise dancing ile eşleşir. Eşleştirmeyi söylerken etkinliğin İngilizce adını bütün olarak kullan; Türkçe eylem adını İngilizce bir sözcükle karıştırma. Böylece afiş, fotoğraf veya kulüp tanıtımı değişse bile etkinlik adını doğru görselden seçebilirsin.

• Bir kişi kulaklıkla müzik dinliyorsa uygun ad dancing olur. Doğru mu? Kulaklıkla dinleme ipucu listening to music adını destekler. Dans için ritimle hareket eden kişi görülmelidir.
• Bir öğrenci havuzda kulaç atıyor. Hangi etkinlik adı görsele uyar? Havuzda kulaç atma eylemi swimming ile eşleşir. Diğer seçeneklerin görsel ipuçları farklıdır.
• Bir kişi satranç tahtasında taşları oynatıyor. Etkinliğin adı ___. Satranç tahtası ve taşları oynatma eylemi birlikte playing chess etkinliğini gösterir.
• Bir kişi kulaklık takıp dans ediyorsa, etkinliğin adı listening to music olur. Kişi müzik dinliyor olsa da, ritmik bedensel hareketler dancing etkinliğini tanımlar.
• Kişi elinde bir kalem ve kâğıtla bir figür oluşturuyorsa doğru ifade nedir? Kâğıt ve kalem kullanımı görsel olarak drawing etkinliğine işaret eder.