Tartışma ve Sunum

Bir konuşmanın ana fikrini ve söz alma sırasını zaten izleyebiliyorsun. Şimdi konuşmacının düşüncelerini nasıl birbirine bağladığını incele. Bir sunumda konuşmacı, “Our department should provide written lecture summaries” diyor. Ardından bir öğrencinin karmaşık bir terimi gözden geçirdiğini anlatıyor. Bu örnek, önerinin neden işe yarayacağını gerçekten açıklıyor mu?

Kesin hükümler yerine ihtiyatlı ifadeler kullanma ve dinleyici sorularını güvenle karşılama

Bu çalışmanın sonunda, akademik sunumdaki iddia, gerekçe ve örneklerin bağlantısını değerlendirip kanıta dayalı sözlü katkı oluşturabileceksin.

A Proposal After the Seminar

Mina listens to a short presentation after a university seminar. The speaker argues, “Our department should provide written lecture summaries.” She gives a reason: students can revisit key points when preparing for discussion. Then she describes a student checking a difficult term before a seminar. Mina wonders whether that example supports the reason, or merely adds a detail. She notes how each part connects before deciding what to say.

İddianın izini sürmek

Önce temel iddiayı ayırt et: bu, konuşmacının dinleyicinin kabul etmesini istediği ana görüştür. Sunumun ilk cümlesi her zaman iddia değildir. Bir açılış sorusu veya konu tanıtımı olabilir. Iddiayı, konuşmacının savunduğu önerme belirler.

Mina’nın dinlediği sunumda “Our department should provide written lecture summaries.” iddiadır. “Students can revisit key points when preparing for discussion.” gerekçedir. Gerekçe, önerinin neden yararlı olabileceğini açıklar. Öğrencinin zor bir terimi kontrol etmesi ise örnektir. Bu ayrımı yaparken cümlelerin sırasına değil, her cümlenin işlevine bak.

Örneğin neyi desteklediğini incelemek

Bir örneğin sunumda geçmesi, tek başına iddiayı kanıtladığı anlamına gelmez. Önce örneğin hangi gerekçeyi somutlaştırdığını belirle. Sonra o gerekçenin iddiaya nasıl bağlandığını kontrol et. Örneğin öğrenci terimi yazılı bir özette buluyorsa, bu ayrıntı önemli noktaları yeniden inceleme gerekçesini somutlaştırır. Fakat öğrenci terimi başka bir kaynaktan buluyorsa, örnek özetlerin yararını doğrudan göstermeyebilir.

Sık yapılan hata, canlı ve akılda kalıcı bir örneği yeterli destek sanmaktır. Örneğin ayrıntılı olması, ilgili olduğu anlamına gelmez. Bağlantıyı kuramıyorsan, konuşmacının iddiasını çürütmüş olmazsın. Yalnızca sunumda eksik bir açıklama fark etmiş olursun.

Tartışmaya gerekçeli katkı sunmak

Sözlü katkı, sadece katılma veya karşı çıkma ifadesi değildir. Önce sunumdaki belirli bir bağlantıyı tanımla, ardından değerlendirmeni ilgili bir nedenle destekle. Örneğin Mina şöyle katkı sunabilir: “The example supports the reason if the student uses the written summary to revisit the term. It would be clearer if the speaker explained that link.” Bu katkı, örneğin hangi koşulda işe yaradığını belirtir ve eksik kalan ilişkiyi açıklar.

Katkını sunarken, sunumdan gerçekten duyduğun bilgiyi kendi yorumundan ayır. İddia, gerekçe ve örneği önce zihninde düzenle. Sonra bağlantının güçlü veya eksik olduğu noktayı söyle. Böylece kişiyi değil, düşünce zincirini değerlendirirsin. Sonraki aşamada özellikle örneğin hangi gerekçeyi desteklediğini daha yakından eşleştireceksin.

• Bir sunumdaki ilk cümle her zaman konuşmacının iddiasıdır. Doğru mu? Açılış cümlesi yalnızca konuyu tanıtabilir. Iddia, konuşmacının dinleyicinin kabul etmesini istediği görüştür.
• Hangi örnek, not paylaşma iddiasına gerekçeli biçimde bağlanır? İlk örnek, paylaşılan notların ders noktasını yeniden inceleme gerekçesine nasıl hizmet ettiğini gösterir.
• Örnek ile gerekçe arasındaki eksik bağı konuşmacıdan açıklamasını istemek, nasıl bir katkıdır? Bu katkı, örneğin hangi gerekçeyi desteklediğini belirginleştirmesini ister ve değerlendirmeyi somut bir bağlantıya dayandırır.

Ana fikri ve söz alma sırasını belirledikten sonra, konuşmacının her örneği hangi gerekçeye bağladığını izle.

P.R.E.P Sunum Çerçevesi: Point (Nokta), Reason (Gerekçe), Example (Örnek), Point (Özet)

Örneğin gerekçeye nasıl bağlandığı

Bir dinleyici, iddia ile örneğin arasındaki köprüyü kendiliğinden kurmak zorunda kalmamalı. Önceki kartta izlediğin iddia ve söz alma akışını burada bir adım ileri taşı: her örneğin hangi gerekçeyi somutlaştırdığını ve bu gerekçenin iddiayı nasıl desteklediğini incele. Bir örnek konuya yakın görünebilir, ama yakınlık tek başına destek değildir.

Mina’nın sunumunu parçalara ayırma

Mina’nın iddiası, üniversitenin akranların yürüttüğü bir yazma kliniği sunması gerektiği. Gerekçesi, öğrencilerin taslaklarını teslim etmeden önce tartışarak yorumları daha iyi anlayabilmesi. Örneği ise bir öğrencinin paragrafı hakkında kafa karıştırıcı bir yorum alması ve bir akranından açıklama istemesi. Üç parçanın işlevi farklıdır: iddia öneriyi bildirir, gerekçe önerinin neden işe yarayabileceğini açıklar, örnek ise bu açıklamayı göz önünde canlandırır.

Bunu bir sunumun içindeki yön levhaları gibi düşün. İddia hedefi gösterir. Gerekçe hedefe neden yöneldiğimizi açıklar. Örnek, o yolun belirli bir durumda nasıl göründüğünü gösterir. Dinlerken bu parçaları aynı konuya ait oldukları için değil, aralarındaki mantıksal bağ için eşleştir.

1. İddiayı belirle. Konuşmacının dinleyiciden neyi kabul etmesini veya yapmasını istediğini saptarsın. Mina bir hizmet öneriyor.
2. Gerekçeyi adlandır. Önerinin neden yararlı olabileceğini kendi sözlerinle ifade edersin. Burada önemli olan, kliniğin adını tekrarlamak değil, öğrenciye sağlayacağı olası desteği belirlemektir.
3. Örneğin gösterdiğini sın sınırla. Öğrencinin aldığı yorum ve sorduğu soru, akran açıklamasının nasıl yardımcı olabileceğini gösterir. Örnek, her öğrencinin mutlaka ilerleyeceğini kanıtlamaz. Yalnızca belirtilen gerekçeyi somutlaştırır.
4. Bağı sözlü olarak açık et. Dinleyiciye örneğin neden ilgili olduğunu bir cümleyle gösterirsin. Böylece örnek, sunumda tek başına duran küçük bir hikâye olmaktan çıkar.

Bir bağlantıyı adım adım değerlendirme

Mina’nın örneğini değerlendirirken önce öğrencinin yaşadığı sorunu belirle: yorum kafa karıştırıcıdır. Sonra örnekteki eylemi bul: öğrenci akranından açıklama ister. Ardından bu eylemi gerekçeyle karşılaştır: gerekçe, taslağı teslim etmeden önce tartışmanın yorumları anlamaya yardım edebilmesidir. Örnekte yardımın gerçekleştiği açıkça anlatılmıyor. Dolayısıyla örnek, gerekçeyle ilgili bir durumu gösteriyor ama sonucun kesinliğini tek başına göstermiyor. Bu ayrım, sunumda iddianın gücünü abartmadan konuşmanı sağlar.

Aynı sunumda başka bir öğrenci yalnızca kliniğin haftada bir yapılacağını söylese, bu ayrıntı hizmeti tarif ederdi. Fakat öğrencinin yorumları anlamasına nasıl yardım edeceğini göstermezdi. Konu aynı olsa bile gerekçeye bağlanmayan bir ayrıntı, destekleyici örnek işlevi görmeyebilir.

Modelden yeni bir duruma geçiş

Mina’nın örneği için şu katkı, bağı görünür kılar: “The example is relevant because the student can ask for clarification before submitting the draft.” Bu cümle önce örneğin ilgisini belirtir, sonra örnekteki eylemi gerekçedeki yararla eşleştirir. Ancak örneğin kanıtladığından fazlasını söylemez. Öğrencinin kesinlikle daha iyi bir metin yazdığını iddia etmez.

Yakın bir aktarım olarak başka bir seminer durumunu incele: konuşmacı, üniversitenin öğrenci kulüpleri için kısa bütçe danışmanlığı sunmasını öneriyor. Gerekçesi, başvuru hazırlayan öğrencilerin harcama kalemlerini önceden kontrol edebilmesi. Örnek olarak, bir kulüp üyesinin etkinlik bütçesindeki salon ücretini danışmana sorup başvuruyu göndermeden önce düzeltmesini anlatıyor. Önce örnekteki eylemi gerekçeyle eşleştir. Sonra örneğin öneriyi bütünüyle kanıtladığını varsaymadan, bu bağlantıyı açıklayan tek bir sözlü cümle kur.

Bu ayrımı sözlü katkına taşıdığında, sunumu yalnızca özetlemezsin. Örneğin ilgili yönünü belirtir, gerekçeye katkısını açıklar ve kanıtın sınırını korursun.

İddia: The university should offer a peer-led writing clinic. ↓ Gerekçe: Students can discuss a draft before submitting it. ↓ Örnek: A student asks a peer to explain a confusing comment. ↓ Bağlantı kontrolü: Örnekteki eylem, gerekçedeki yararı nasıl görünür kılıyor?

• Bir örnek konuyla ilgili olsa da gerekçeyi desteklemeyebilir. Doğru mu? Konu benzerliği tek başına mantıksal bağ kurmaz. Örnekteki olayın gerekçeyi nasıl somutlaştırdığı incelenmelidir.
• Hangi örnek, bütçe danışmanlığı gerekçesine en doğrudan bağlanır? İlk seçenek, başvurudaki harcama kalemini göndermeden önce kontrol etme gerekçesini somutlaştırır. Diğerleri bu yararı göstermiyor.
• Örnekte yalnızca soru sorulduğu anlatılıyorsa katkıda neyi sınırlamalısın? Örnekte sonuç belirtilmiyorsa kesin iyileşme iddia etmek kanıtın sınırını aşar. Katkı, görülen eylem ile gerekçe arasındaki bağı açıklamalıdır.

Ana fikri dinlerken ve söz alma sırasını gözetirken, katkının konuşmacının dayanağına gerçekten cevap verip vermediğini de kontrol et.

Katkının hedefi ve sınırı

Gerekçeli katkı, sunumdaki bir düşünceye yalnızca katılmak ya da yeni bir örnek eklemek değildir. Katkı, iddia ile onu destekleyen gerekçe arasındaki bağı ele alır ve bu bağı ilgili bir açıklamayla güçlendirir, sınırlar ya da sorgular. Böylece dinleyici, konuşmaya eklenen cümlenin neden önemli olduğunu duyabilir.

Bir seminer sunumunda konuşmacının iddiası, bölümün laboratuvar tanıtımı için kısa bir kontrol listesi yayımlaması gerektiğidir. Gerekçesi, öğrencilerin uygulama öncesinde gerekli adımları daha tutarlı biçimde gözden geçirebilmesidir. Örnek olarak da yeni bir öğrencinin çalışmaya başlamadan önce listedeki sırayı kontrol etmesi verilir. Şimdi katkı hazırlarken şu bağı izle: Sunumun hangi bölümüne cevap veriyorsun, o bölümün iddiayla ilişkisi ne ve söyleyeceğin cümle bu ilişkiyi nasıl netleştiriyor?

İlk cümle her zaman iddia değildir. Konuşmacı önce bağlam, soru ya da örnek verebilir. Benzer biçimde, bir örneğin sunumda geçmesi onun tek başına güçlü destek olduğu anlamına gelmez. Örneğin neyi gösterdiğini ve hangi gerekçeyle ilgili olduğunu senin katkın açıkça kurabilir.

Bir katkıyı adım adım kurmak

Önce sunumun iddiasını kendi içinde kısa ve doğru biçimde belirle. Bu adım önemlidir. Çünkü yanlış iddiaya verilen yerinde bir yanıt bile tartışmayı başka yöne taşır. Bu durumda iddia, kontrol listesinin yayımlanması gerektiğidir. İddia, listenin yararlı olabileceği değil, yayımlanması yönündeki öneridir.

Sonra gerekçeyi örnekten ayır. Gerekçe, öğrencilerin uygulama öncesinde gerekli adımları gözden geçirebilmesidir. Örnek, yeni öğrencinin listedeki sırayı kontrol etmesidir. Örneği gerekçe gibi sunma tuzağına düşme: “Yeni öğrenci sırayı kontrol etti” bir olay anlatır. Bu olayın neden öneriyi desteklediğini ayrıca açıklamak gerekir.

Ardından aradaki mantıksal köprüyü söyle. Bu örnekte sıra kontrolü, öğrencinin uygulamaya başlamadan önce adımları gözden geçirmesine olanak tanıdığı için gerekçeyle ilişkilidir. Ancak örnek tek başına bütün öğrencilerin listeyi kullanacağını veya listenin her sorunu çözeceğini kanıtlamaz. Katkın, örneğin gerçekten gösterdiği noktada kalırsa ölçülü olur.

Son olarak katkıyı dinleyicinin kolayca takip edebileceği bir cümleye dönüştür. Örneğin “The example is relevant because checking the sequence gives a new student a chance to review the steps before the session.” cümlesi, örneği belirtir ve onun gerekçeyle bağını açıklar. Buradaki because gerekçeyi görünür kılar. Fakat bağlaç tek başına katkıyı sağlamaz. Cümlenin devamındaki açıklama, ilişkinin ne olduğunu gerçekten söylemelidir.

Bağlam değişince katkıyı ayarlamak

Katkının uygunluğu, sunumdaki kanıtın kapsamına bağlıdır. Konuşmacı yalnızca tek bir öğrencinin deneyimini anlattıysa, bunu bütün öğrenciler için kesin sonuç gibi aktarma. Bunun yerine örneğin hangi olasılığı gösterdiğini belirt ve iddianın daha geniş ölçekte desteklenip desteklenmediğini sorgula. Böyle bir sınır çizmek, katkıyı zayıflatmaz. Duyulan kanıtın izin verdiğinden fazlasını iddia etmeyi önler.

Tartışmaya girmeden önce kendine üç kısa soru sor: Hangi iddiaya cevap veriyorum? Konuşmacının verdiği örnek hangi gerekçeyle bağlantılı? Benim cümlem bu bağlantıyı açıklıyor mu, yoksa yalnızca konuya yakın yeni bir ayrıntı mı ekliyor? Yanıtın sonuncusu yalnızca yeni ayrıntıysa, ayrıntıyı gerekçeye bağla ya da daha ilgili bir soru sor.

Aşağıdaki konuşmada Mina, aynı sunum örneğine yeni bir katkı ekler. Onun cümlesi örneği tekrar etmekle yetinmez. Kontrol listesinin ne zaman ve nasıl yarar sağlayabileceğini sınırlar.

Bu son soru, iddiayı reddetmeden örneğin sınırını görünür kılar. Bir sunumda kanıtın kapsamı belirsizse, katkını kesin bir genelleme yerine ilgili ve yanıtlanabilir bir soruyla kur. Böylece Sözlü İddia İzleme, Gerekçe ve Örnek Bağı ve Gerekçeli Katkı aynı konuşma hamlesinde buluşur. Bu uygulama, language.speaking.academic.argument becerisini yalnızca görüş bildirmekten çıkarıp sunumun dayanağına cevap veren, ölçülü bir sözlü katkıya dönüştürür.

• Tek bir öğrencinin deneyimi, tek başına tüm öğrenciler için kesin sonuç kanıtlar mı? Tek bir örnek olası bir kullanımı gösterebilir. Bütün öğrenciler hakkında genelleme yapmaya yetmez.
• Bir konuşmacı tek bir atölye örneği verdiyse hangi katkı kanıtın sınırını gözetir? Soru, örneği genellemeden ilgili bir koşulu araştırır ve sunumdaki desteğin kapsamına bağlı kalır.
• Örnekten gerekçeye bağı açıkça kuran sözcük: The example matters ___ it shows when students can review the steps. Because, örneğin neden ilgili olduğunu açıklayan gerekçeyi başlatır. Ardından gelen bölüm bu bağı kurmalıdır.

Ana fikri, konuşma sırasını ve önceki katkının dayanağa nasıl cevap verdiğini aklında tut. Şimdi sunumun bütününü ölçütlerle yargıla.

Sunumun bütününe bakış

Bir sunumu değerlendirirken tek bir etkileyici cümleye değil, iddia, gerekçe ve örneklerin birlikte ne kadar ikna edici olduğuna bak. Sözlü İddia İzleme, dinlerken bu parçaların görevini gözden kaçırmamana yardım eder. Ancak değerlendirme, yalnızca parçaları fark etmek değildir. Her parçanın diğerini gerçekten destekleyip desteklemediğine karar vermen gerekir.

Şu üç ölçütü kullan:

• İddia anlaşılır ve yeterince belirli mi?
• Gerekçe, iddianın neden makul olduğunu açıklıyor mu?
• Örnek, gerekçeyi somutlaştırıyor mu, yoksa yalnızca konuyla mı ilgili görünüyor?

Bir örneğin sunumda yer alması onu otomatik olarak güçlü destek yapmaz. Örneğin, bir öğrenci deneyimini anlatmak iddiaya dikkat çekebilir. Fakat deneyim, önerilen çözümün işe yarayacağını tek başına göstermeyebilir. Gerekçe ve Örnek Bağı ölçütünü uygularken şu farkı ara: Dinleyici örneği duyduktan sonra gerekçenin neden geçerli olduğunu daha iyi anlıyor mu?

Ölçütleri uygulama

Bir seminer konuşmacısı, öğrencilerin kısa akran geribildirimi oturumlarına katılmasını öneriyor. İddiası, bu oturumların taslakları geliştireceği. Gerekçesi, yazarın belirsiz bölümleri okuyucunun tepkileri üzerinden fark edebilmesi. Örneği ise bir öğrencinin arkadaşından aldığı yorumla bir cümleyi yeniden yazması.

Bu üç parçayı ayrı ayrı değil, bağlantılarıyla değerlendir. İddia belirli bir değişikliği öngörüyor: taslağın gelişmesi. Gerekçe, okuyucunun belirsizliği fark etmesinin bu değişikliğe nasıl katkı sağlayabileceğini açıklıyor. Örnek, yeniden yazma eylemini gösteriyor. Fakat tek başına bütün taslakların geliştiğini göstermiyor. Bu yüzden örnek gerekçeyi somutlaştırır, ama iddianın kapsamını tam olarak karşılamaz. Gerekçeli Katkı sunarken tam da bu boşluğu işaret etmek gerekir.…