Sayılabilen İsimler

Bir alışveriş sepetindeki ürünlerden hangilerini tek tek sayabilirsiniz? apple, rice, egg listesindeki her sözcük aynı şekilde mi davranır?

Tek tek sayılabilen nesneler, çoğul ekleri ve How many soruları

Bir alışveriş listesinde en az sekiz ürün adını sayılabilen isim olarak sınıflandırıp tekil veya çoğul biçimini doğru seçebilirsiniz.

A Shopping List

Mina is at a small market near her university. She checks her shopping list and counts the items. She chooses one apple, two bananas, and three eggs. Then she adds a tomato, an orange, and two carrots. She also buys a sandwich and a bottle of water. At the checkout, she checks that each item is on her list.

Ürünleri tek tek saymak

Bir ürünü ayrı bir parça olarak sayabiliyorsanız, onun adı sayılabilen isimdir. Mina listedeki elma, yumurta ve havuçları tek tek ayırıp sayabiliyor. Bu yüzden bu ürün adları sayılabilen isimlerdir.

Tekil biçim bir ürünü, çoğul biçim birden fazla ürünü gösterir. Listede sayı varsa, sayı ürün adının tekil mi çoğul mu olacağını anlamanıza yardım eder. Örneğin, one egg bir yumurtadır; three eggs üç yumurtadır. Bu aşamada önemli olan, sözcük sonundaki her değişikliği ezberlemek değil, tek ürünle birden fazla ürünü ayırt etmektir.

Tekil, sayılabilen bir ürün adının önünde çoğu zaman bir belirleyici gerekir. Tek bir elma için an apple, iki elma için two apples dersiniz. Sayı veya başka bir belirleyici olmayan tekil ürün adını tek başına kullanmak sık görülen bir hatadır. Alışveriş listesinde miktar bilgisi bu ayrımı görünür kılar.

A ve an ikisi de tek bir üründen söz eder. Seçim, sözcüğün yazıldığı harfe değil, başlangıçtaki sese bağlıdır. An egg örneğinde başlangıç sesi ünlüdür; a tomato örneğinde başlangıç sesi ünsüzdür. Bu farkı şimdilik tekil ürün adının önündeki küçük bir ipucu olarak görün. Sonraki adımda listedeki tek bir ürünü belirleyip uygun biçimi yakından inceleyeceksiniz.

apple

elma

• Two pears ifadesi tek bir ürünü belirtir. Doğru mu? Two birden fazla ürün gösterir; bu nedenle ürün adı çoğul biçimdedir.
• Tek bir ürün adı için hangi seçenek doğru biçimdedir? Onion ünlü sesle başlar ve tek bir ürün için an onion kullanılır.
• Bir ürün için one peach, iki ürün için two ___ yazın. İki ürün belirtildiğinde isim çoğul olmalıdır; burada uygun biçim peaches olur.

Tek tek sayılabilen bir ürünün listede nasıl görüneceğini, ürünün miktarına bakarak seçersiniz. Tek ürün için isim tekil kalır; birden fazla ürün için çoğul biçim kullanılır. Önceki ayrımı burada alışveriş listesine uygulayın: Her ürün adını tanıyın, listedeki miktarı belirleyin, sonra uygun biçimi seçin.

Ürün adını ve miktarını eşleştirme

1. Ürünü belirleyin. Örneğin, pazarda muz, soğan ve sandviç gibi ayrı ayrı seçilebilen ürünleri düşünün. Bunların her biri bir ürün adıdır.
2. Kaç tane olduğunu okuyun. Liste bir ürünü gösteriyorsa isim tekildir. Birden fazlasını gösteriyorsa isim çoğuldur.
3. İsim biçimini miktarla eşleştirin. one gibi tekil miktar bildiren bir ifade, tekil isimle kullanılır. two veya three gibi miktarlar çoğul biçim gerektirir.
4. Tekil isimden önce gereken belirleyiciyi seçin. İngilizcede tekil ve sayılabilen bir ürün adı genellikle kendi başına bırakılmaz. a veya an gibi bir belirleyiciyle kullanılır. Hangisinin uygun olduğunu sonraki örneklerdeki başlangıç sesine bakarak seçebilirsiniz.

Bir alışveriş listesinde biçimi seçme

Şu listeyi düşünün: Tek bir muz, tek bir soğan ve tek bir sandviç alınacak. Ürün adları tekil kalır ve her birinin önünde uygun belirleyici bulunur. Tam liste şöyle yazılır: a banana, an onion, a sandwich. Burada her ifade bir ürünü gösterir. Soğan sözcüğünden önce an gelmesi, sözcüğün başlangıç sesine bağlıdır.

Yakın bir örnekte yalnızca miktar değişsin: İki muz, iki soğan ve iki sandviç alınacak. Liste two bananas, two onions, two sandwiches olur. Sayı iki olduğu için ürün adları çoğul biçimdedir. Bu örnek, ilk listedeki kararı yeniden kullanır: Ürün aynı kalsa da miktar değişince isim biçimi değişir. Çoğul biçimlerin nasıl oluşturulduğunu burada ezberlemeniz gerekmez; o konuya ayrıca bakacağız.

Aşağıdaki ürün adlarının her biri tek tek sayılabilir. Tekil sütunu bir ürünlük listeyi, çoğul sütunu birden fazla ürünlük listeyi gösterir.

Tabloda üç ayrı bilgi birlikte görünür: ürün adı, miktar ve isim biçimi. Tekil biçimdeki a veya an tek başına miktarın bir olduğunu gösterir. Çoğul örneklerde miktar ayrıca sayı sözcüğüyle belirtilmiştir. Böylece listeyi okuyan kişi hem hangi ürünü hem de kaç ürün alınacağını anlar.

a ve an ile tekil liste yazma

Tek bir sayılabilen ürün yazarken belirleyiciyi atlamayın. Türkçede ürün adını tek başına listelemek doğal olabilir. İngilizcede ise banana yerine a banana yazılır. Benzer şekilde orange yerine an orange kullanılır. Bu küçük sözcük, tekil ismin cümlede ya da listede düzgün biçimde yer almasına yardım eder.

Seçim yazılışa göre değil, sözcüğün başlangıç sesine göre yapılır. Bu nedenle onion ve orange örneklerinde an kullanılırken, carrot ve lemon örneklerinde a kullanılır. Ürün adının başındaki sesi dinlemek, doğru biçimi seçmenizi sağlar.

Listeyi sesli kontrol etme

Bir arkadaşla alışveriş listesini gözden geçirirken ürün adını ve miktarı birlikte söyleyin. Bu kısa konuşmada her cevap, tekil mi çoğul mu gerektiğini görünür kılar.

Konuşmadaki two bananas çoğuldur; one onion ve one sandwich tekildir. Son iki cevapta one miktarı açıkça belirttiği için a/an eklenmemiştir. Ürün adını miktarsız tekil liste girdisi olarak yazdığınızda ise a banana veya an onion biçimini kullanırsınız. Bu iki kullanım biçimini karıştırmayın.

Son kontrolde sekiz ürün adını sırayla okuyun. Her biri ayrı ayrı sayılabiliyor mu, listedeki miktar tek mi, isim tekil mi çoğul mu, tekil isim gerekiyorsa belirleyicisi var mı diye kontrol edin. Bu sıra, ürün adını yanlışlıkla miktardan bağımsız biçimde seçmenizi önler.

• Tek ürün yazarken a carrot biçimi uygundur. Tek bir sayılabilen ürün adı tekil kullanılır ve bu örnekte önünde a bulunur.
• Listede üç limon varsa hangi ifade miktar ve isim biçimini eşleştirir? Üç ürün birden fazla olduğu için isim çoğul biçimdedir; önüne tekil a/an gelmez.
• Alışveriş listesinde tek bir portakal için doğru ifade: ___ orange. Orange başlangıç sesi nedeniyle tekil ürün ifadesinde an ile kullanılır.

Bir ürün adının çoğul yazımı, çoğu zaman sonuna gelen küçük bir harfle değişir. Alışveriş listesindeki tekil biçimden çoğul biçime geçerken önce sözcüğün son harfine bakın. En sık görülen değişiklik -s eklemektir; bazı son harflerde yazım -es veya -ies biçimine dönüşür.

Düzenli -s ekleri, düzensiz çoğullar ve How many kalıbı

Ürün adlarında yazım değişikliği

Çoğu ürün adına -s eklenir. Bu biçimde sözcüğün ana kısmı aynı kalır. Örneğin apple sözcüğü apples, egg sözcüğü eggs olur. Burada yeni bir sözcük öğrenmeniz gerekmez; ürün adının yazımına çoğul eki eklenir.

Sözcük -s, -sh, -ch veya -x ile bitiyorsa çoğulda genellikle -es kullanılır. Bu yüzden box sözcüğü boxes, sandwich sözcüğü sandwiches olur. Sadece -s eklemek, bu örneklerde doğru yazımı vermez.

Sözcük sessiz harf ve y ile bitiyorsa, y çoğul biçimde ies olur. Örneğin baby sözcüğünün çoğulu babies şeklindedir. Ancak y öncesinde sesli harf varsa y korunur ve sonuna -s gelir: toy, toys. Bu ayrımda yalnızca son harfi değil, y harfinden hemen önceki harfi de kontrol edin.

Alışveriş listesini düzenleme

Mina’nın tarif için hazırladığı listede sekiz ürün adı bulunuyor. Her ürünün tekil biçimini çoğul biçimiyle karşılaştırın ve değişikliğin nedenini bulun.

Listedeki beşinci ürün baby carrot ifadesidir. Burada çoğul yapılan ürün adı carrot sözcüğüdür; başındaki baby sözcüğü ürünü tanımlar ve değişmeden kalır. Bu nedenle doğru biçim baby carrots olur. Birden fazla sözcükten oluşan ürün adlarında, çoğul yapılan ürün adını belirlemek yazım hatasını önler.

Mina listedeki ürünleri çoğul yazarken önce miktara bakar, sonra ürün adının sonunu inceler. Örneğin iki elma için two apples yazar. Apple sözcüğü özel bir son harf grubuyla bitmediğinden yalnızca -s ekler. Üç kutu için three boxes yazar; box sözcüğünün sonundaki x nedeniyle -es seçer. Bu sırayla düşünmek, miktarı doğru ifade ederken yazımı da kontrol etmeyi sağlar.

Önceki çalışmada miktara göre tekil veya çoğul biçimi seçmiştiniz. Şimdi aynı karara bir yazım kontrolü ekleyin: önce tekil ürün adını belirleyin, sonra son harfini inceleyin ve uygun çoğul biçimini yazın. Tek bir ürün için kullandığınız a veya an seçimi ise çoğul eki belirleme kuralı değildir. Bu ayrımı korumak, listeyi yazarken iki farklı kararı birbirine karıştırmamanıza yardım eder.

• Toy sözcüğünün çoğulunda y değişir. Doğru mu? Toy sözcüğünde y öncesinde sesli harf bulunur, bu nedenle çoğul biçim toys olur.
• Üç box için hangi yazım doğrudur? Box sözcüğü x ile bittiği için çoğul biçimi boxes olur.
• Birden fazla brush için doğru biçim: four ___. Brush sözcüğü sh ile biter, bu nedenle çoğulda -es eklenir.

Bir ürünü listeye yazarken iki kararı birlikte verirsiniz: adın tekil mi çoğul mu olacağını ve tekil biçimde başına hangi kısa sözcüğün geleceğini. İlk karar ürünün sayısıyla, ikinci karar ise İngilizce adın ilk sesiyle ilgilidir. Bu ayrım, listeyi hem anlaşılır hem de doğal gösterir.

Örneğin bir elma için an apple, birden fazla elma için apples yazılır. Tekil biçimdeki an, ürün adının başlangıç sesine göre seçilir. Çoğul biçime geçince an kullanılmaz. Aynı mantık yumurta ve portakal için de işler: tek ürün an egg ve an orange olur; çoğulları eggs ve oranges biçimindedir.

Aşağıdaki liste, bir öğrencinin market rafından seçtiği ürünleri gösteriyor. Her satırda önce tek bir ürünün doğal yazımını, sonra ürün adının çoğul biçimini görün. Bu biçimleri alışveriş listesine aktarırken tekil ürün için baştaki sözcüğü de koruyun.

Her ürün adı burada tek tek sayılabilir. Ancak doğru seçimi yalnızca yazıdaki ilk harfe bakarak yapmayın. İngilizcede a veya an seçerken kulağa gelen ilk ses önemlidir. Örneğin a cucumber ifadesinde c harfi /k/ sesiyle başlar. Bu bir ünsüz sestir. an onion ifadesinde ise başlangıç sesi ünlüdür.

Bu kontrolü, alışveriş listesindeki her tekil ürün için şöyle uygulayın:

1. Ürünün tek bir tane mi, birden fazla mı olduğunu belirleyin.
2. Tek bir ürünse adın başındaki sesi dinleyin.
3. Ünlü sesle başlayan tekil adın önüne an, ünsüz sesle başlayan tekil adın önüne a getirin.
4. Ürün birden fazlaysa çoğul adı kullanın ve başına a ya da an koymayın.

Öğrenci listesine yeşil biber de eklemek istiyor. Yellow pepper yazarken ilk harf y olsa da başlangıç sesi /j/ biçiminde bir ünsüz sestir. Bu nedenle tek ürün a yellow pepper olur. Harfi görüp an seçmek, ses ile yazımı karıştırmaktır. Kararı kelimenin kulağa gelen başlangıcına göre verin.

Şimdi yeni bir bağlama aktarın. Üniversite yurdundaki ortak mutfak için kısa bir market listesi hazırladığınızı düşünün. Listede tek elma, birden fazla limon, tek salatalık, tek yumurta, birden fazla domates, tek muz, tek portakal ve birden fazla soğan bulunuyor. Her ürünü doğru tekil ya da çoğul biçimiyle yazın. Tek ürünlerde a veya an seçimini de tamamlayın. Listenizde en az sekiz ürün adı bulunsun.

Kontrol ederken her satırı ayrı ayrı değerlendirin. a lemons biçiminde hem tekil belirteç hem çoğul ad bir arada kullanılmış olur. Birden fazla limon için yalnızca lemons yazın. Tek bir limonda ise a lemon kullanın. Benzer biçimde tek bir portakal an orange, çoğul portakallar oranges olur. Ürün sayısı değiştiğinde yalnızca isim biçimini değil, baştaki sözcüğün gerekip gerekmediğini de yeniden kontrol edin.

cucumber

Tek tek sayılabilen bir sebze adı.

Miktar Ölçü Kapları ve Eşleşen Maddeler

• a cup of — hot coffee / black tea
• a bottle of — mineral water / fresh milk
• a slice of — toasted bread / yellow cheese
• a kilo of — fresh apples / red tomatoes

• Çoğul biçimdeki pears önüne a gelir mi? A tekil sayılabilen bir adla kullanılır; çoğul ürün adı tek başına yazılır.
• Tek bir yellow pepper için hangi biçim doğrudur? Yellow ünsüz sesle başlar, bu yüzden tekil adın önünde a kullanılır.
• Tek bir avocado için doğru başlangıcı yazın: ___ avocado. Avocado ünlü sesle başlar; tekil biçimde önüne an gelir.

Bir listeyi kontrol ederken her ürün adını miktarıyla birlikte okuyun. Tek ürün için tekil biçimi, birden fazla ürün için çoğul biçimi kullanın. Tekil biçimde baştaki seçimi de sesle değil, sözcüğün ilk sesiyle yapın: an avocado ve a cucumber.

Bu sekiz ürünün her biri tek tek sayılabilir. Listeye tekil yazıldıklarında bir tane ürünü, çoğul yazıldıklarında birden fazlasını gösterirler. Ürün adını doğru seçmek tek başına yetmez; miktar ile isim biçimi de uyuşmalıdır.

Listenin kısa öyküsü

İlişkileri birlikte görmek

Sayılabilen isimler, ürünleri tek tek listelemenizi sağlar. Miktar, ürün adının tekil mi çoğul mu olacağını belirler. Tekil ürün adının önündeki a veya an ise çoğul biçimde kullanılmaz.

• Tek ürün: a sandwich, an avocado
• Birden fazla ürün: two sandwiches, three avocados

Çoğul yaparken son eki her ürüne aynı biçimde eklemeyin. potato sözcüğü potatoes, sandwich ise sandwiches olur. Listeyi yazdıktan sonra sayıyı ve isim biçimini yan yana kontrol edin.

YANLIŞ: two potato veya a pears. Miktar ile isim biçimi uyuşmuyor.

DOĞRU: two potatoes ve a pear. Birden fazla üründe çoğul biçim, tek üründe tekil biçim kullanılıyor.

DİKKAT: a avocado yazmayın. Tekil biçimde doğru seçim an avocado olur.

Alışveriş listenizi son kez gözden geçirirken her satırda şu üç ilişkiyi izleyin: ürün adı sayılabiliyor mu, miktar tek mi çok mu, tekil isim gerekiyorsa başında doğru seçim var mı? Bu kontrol, yazım ve miktar uyumsuzluklarını birlikte yakalar.

Kendine sor: Tekil bir ürün adının önünde a mı, an mı kullanacağını belirlerken hangi ipucunu artık daha net görüyorsun? Sonraki konuda sayıyla doğrudan sayılmayan ürünleri ifade etmenin yolları gelecek.

• Tek ürün yazarken hangi seçenek doğrudur? Tek ürün için isim tekil kalır; onion sesli sesle başladığından önünde an kullanılır.
• Three boxes ifadesinde ürün adı çoğul biçimdedir. Üç ürün belirtildiği için isim çoğuldur; bu sözcüğün çoğulu boxes biçimindedir.
• Listeye tek bir egg yaz: ___ egg. Tek bir ürün için isim tekil kalır ve egg sesli sesle başladığından önüne an gelir.