Sıklık Zarfları

Mina’s Study Week

Mina studies in the university library after class. She always reviews her notes there. Her friend Leo is usually quiet during study time. They often work together, but sometimes Mina studies alone. Leo is never late for their study sessions. They are often busy before exams.

Bir eylemin ne sıklıkla yapıldığını bildiren sıklık zarfları

Sıklığı sıralama

Günlük rutin cümlelerinde etkinliğin ne kadar sık olduğunu hatırlayın: aynı çalışma alışkanlığını her gün yapan biriyle yalnızca ara sıra yapan biri arasındaki farkı nasıl belirtirsiniz? Bu zarfları sıklık derecelerine göre sıralayıp ana fiil ve be fiiliyle kurulan rutin cümlelerinde doğru yerlere koyabileceksiniz.

Bu sıra kesin sayısal yüzdeler vermez. Günlük dilde zarflar, bir alışkanlığın ne kadar sık olduğunu nitel olarak karşılaştırır. Örneğin always, rutinin düzenli biçimde her seferinde gerçekleştiğini; sometimes ise yalnızca kimi zaman gerçekleştiğini anlatır. Never sıklık skalasının en altındadır ve eylemin hiç yapılmadığını belirtir.

Mina’nın notlarını gözden geçirme alışkanlığını düşünün. She always reviews her notes. cümlesinde reviews ana fiildir; always bu fiilden önce gelir. Böylece zarf, notları gözden geçirme eyleminin sıklığını açıkça belirtir. Benzer şekilde They often work together. cümlesinde de zarf ana fiilden önce bulunur.

Ana fiille be fiilini karıştırmayın. Mina sometimes studies alone. cümlesinde ana fiil studies olduğu için sometimes fiilden önce durur. Mina is sometimes alone. cümlesinde ise be fiili is kullanılır ve zarf ondan sonra gelir. Zarfın yeri, cümlede hangi fiilin bulunduğuna bağlıdır.

Zarfları tanıma

usually

genellikle

• We often are ready. cümlesinde zarf doğru yerde mi? Be fiili are kullanıldığında sıklık zarfı ondan sonra gelir: We are often ready.
• Hangi cümlede sıklık zarfı be fiilinden sonra doğru yerde kullanılmıştır? Are be fiilidir; usually bu fiilden sonra gelir.
• Ana fiilli cümlede doğru sırayı seçin: We ___ check our notes. Check ana fiildir; sıklık zarfı ana fiilden önce gelir.

Günlük rutin cümlelerinde özne ile ana fiilin yerini hatırlayın; sıklık bilgisi, fiilin çevresine eklenir.

Ana fiilin çevresindeki sıklık zarfı

Konuşmadaki rutin cümlelerinde sıklık zarfı, ana fiilden önce gelir. Ana fiil, kişinin yaptığı eylemi bildirir. Zarf ise bu eylemin ne sıklıkta gerçekleştiğini söyler. Böylece cümledeki iş bölümü açıktır: özne eylemi yapanı, zarf sıklığı, fiil de eylemi gösterir.

Örneğin I review my notes. cümlesi, notları gözden geçirme eylemini anlatır. Bu eylemin düzenli olarak yapıldığını söylemek için zarfı fiilden önce yerleştiririz: I usually review my notes. Sözcüklerin sırası değişince cümle, sıklık bilgisini doğal biçimde eyleme bağlar.

Cümleyi adım adım kurma

1. Önce rutin eylemini belirleyin: Mina checks her email.
2. Sıklık derecesine uygun zarfı seçin. Bu örnekte Mina e-postasını genellikle kontrol ediyor olsun.
3. Zarfı ana fiilin önüne getirin: Mina usually checks her email.

Burada ana fiil checks sözcüğüdür. usually sözcüğü ondan hemen önce gelir; nesne olan her email ise fiilden sonra kalır. Zarf, cümlenin diğer parçalarını yerinden oynatmaz. Yalnızca eylemin sıklığını bildirir.

Sıklık derecesini anlamla eşleştirme

Önceki anlatıda sıklık zarflarının dereceleri karşılaştırıldı. Bu cümlelerde aynı derecelendirmeyi, yeni bir rutin fiiliyle kullanabilirsiniz. Eylemin sıklığı çok yüksekse always, alışılmışsa usually, sık gerçekleşiyorsa often, ara sıra oluyorsa sometimes, hiç gerçekleşmiyorsa never seçilir. Bu sözcükler ana fiilden önce aynı konumda kullanılabilir.

Örneğin Leo reads in the library. cümlesine sıklık eklediğimizde Leo often reads in the library. deriz. often sözcüğünün seçimi, Leo’nun kütüphanede okuma alışkanlığının sık olduğunu gösterir. Cümle, eylemin nerede yapıldığı bilgisini de korur.

Tamamlanmış örnek ve benzer uygulama

Mina’nın dersten sonra notlarına baktığını düşünün. Eylem reviews, özne Mina, sıklık ise genellikle olsun. Sıklık zarfını ana fiilden önce yerleştirince cümle Mina usually reviews her notes after class. olur. Önce özne ve fiili belirlemek, sonra seçilen zarfı fiilin önüne koymak sıralamayı görünür kılar.

Benzer biçimde Leo’nun akşamları makale okuduğunu ve bunu sık yaptığını anlatın. Özne Leo, eylem reads, sıklık often olur. Doğru cümle Leo often reads an article in the evening. biçimindedir. İlk örnekle yapı aynıdır; yalnızca özne, fiil ve sıklık anlamı değişmiştir.

Be fiiliyle karşılaştırma

Bir cümlede eylem bildiren ana fiil varsa, sıklık zarfı fiilin önünde görünür. Ancak be fiilini içeren rutin cümlelerinde zarfın yeri farklıdır. Bu ayrım, cümlede hangi fiil türünün bulunduğuna bakılarak fark edilir:

İlk cümlede studies eylemi anlatır ve usually onun önündedir. İkinci cümlede is fiilinden söz edilir ve zarf bu fiilden sonra gelir. Şimdilik önemli olan, cümledeki fiili tanıyıp ona göre sıralamayı seçmektir. Be fiilli cümlelerdeki bu ayrı sıra, sonraki açıklamada ayrıntılandırılacaktır.

• Sıklık zarfını ana fiile göre nereye yerleştirirsiniz? Ana fiille rutin eylemi anlatırken sıklık zarfı fiilden önce gelir.
• Sam is often busy. cümlesinde sıralama doğru mu? Cümlede be fiili kullanıldığı için sıklık zarfı is fiilinden sonra gelir.
• Nora ___ walks to campus. cümlesinde boşluğa sometimes yerleştirin. walks ana fiildir; sometimes bu fiilden önce yer alır.
• In the sentence 'Mina always studies', the adverb comes after the main verb. Adverbs like 'always' must come before the main verb 'studies' in English.
• Which sentence is correct? The frequency adverb 'often' is placed before the main verb 'studies'.

Bir rutin cümlesinde özneyle eylemi zaten tanıyorsun; şimdi sıklık bilgisinin, eylem bildiren fiille be fiili bulunan cümlelerde nasıl farklı yerleştiğini karşılaştır.

%100 her zaman ile %0 hiçbir zaman arasındaki oranlar ve söz dizimi

Be fiilinin çevresindeki yer

Bir kişinin rutinini bazen yaptığı eylemle, bazen de kim olduğunu veya nasıl bir durumda bulunduğunu anlatarak ifade edersin. Sıklık zarfının yeri, cümledeki fiilin bu görevlerinden hangisini yaptığına bağlıdır. Eylem bildiren ana fiilde zarf fiilden önce gelir. Be fiili cümledeyse zarf be fiilinden sonra yer alır.

Karşılaştır:

İlk cümlede studies bir eylemdir. Bu yüzden often, eylemi bildiren fiilden önce durur. İkinci cümlede is, Mina’nın nerede olduğunu bildirir. Bu kez sıklık zarfı is fiilinden sonra gelir.

Aynı rutin üzerinde adım adım

Mina’nın kütüphanedeki rutinini ele al. Amaç, onun kütüphanede ne yaptığını değil, genellikle nerede olduğunu anlatmak olsun. Cümlede sıklık derecesi olarak “genellikle” anlamındaki usually kullanılacak.

1. Önce anlatılacak durumu seç: Mina kütüphanededir. Bu bir eylem değil, bulunma durumudur.
2. Özneyle durum bildiren fiili kur: Mina is at the library. Bu cümlede is be fiilidir.
3. Sıklık zarfını ekle. Cümlede be fiili bulunduğu için usually sözcüğünü is fiilinden sonra yerleştir: Mina is usually at the library.
4. Anlamı denetle: Cümle, Mina’nın kütüphanede bulunmasının alışılmış bir durum olduğunu söyler. Usually sözcüğünü cümlenin sonuna taşıma. Mina is at the library usually. bu temel rutin anlatımında beklenen sıralama değildir.

Buradaki karar, zarfın anlamını değiştirmek değil, doğru yeri bulmaktır. Sıklık derecelerini daha önce sıraladığın gibi düşünebilirsin: always en düzenli tekrarları, never hiç gerçekleşmeyen durumu bildirir; usually, often ve sometimes aradaki farklı sıklıkları anlatır. Derece değişse de be fiilinden sonraki konum değişmez: Mina is always prepared., Mina is sometimes tired., Mina is never late.

Fiilin görevini karşılaştır

Önemli ayrım, cümlede hangi sözcüğün sıklık zarfını takip edeceğidir. Eylem bildiren ana fiille kurulan bir rutin cümlesinde zarf ana fiilden önce gelir. Be fiiliyle kurulan durum cümlesinde ise zarf be fiilinden sonra gelir. Bu yüzden yalnızca özneye bakarak zarfın yerini seçemezsin. Aynı kişi iki farklı cümlede iki farklı konum kullanabilir.

Mina’nın iki cümlesini karşılaştır: Mina often reads in the library. ve Mina is often in the library. İlkinde okuma eylemi anlatılır; often, reads fiilinden önce gelir. İkincisinde bulunma durumu anlatılır; zarf, is fiilinden sonra gelir. “Zarf her zaman ana fiilden önce gelir” düşüncesi ikinci cümlede yanlış yere götürür. Be fiilini gördüğünde bu sıralama değişikliğini uygula.

Modal Biçimler

Mina ve Leo’nun rutin karşılaştırması

Diyalogda ilk cümlede often, eylem bildiren study fiilinden önce gelir. Sonraki cümlede usually, am fiilinden sonra yer alır. Soru cümlesinde de zarfın be fiiline göre ilişkisi korunur: Are you sometimes at the café? Burada sometimes, özneyle be fiilinin yer değiştirmesinden sonra da are fiilini takip eder. Cevapta am fiilinden sonra gelir.

Yerleştirmeyi sınama

Bir cümleyi tamamlamadan önce şu iki soruyu sırayla sor: Cümle bir eylem mi anlatıyor, bir durum mu? Kullanılan fiil ana eylem fiili mi, be fiili mi? Örneğin Leo is never late for class. cümlesinde is be fiilidir; never bu fiilin arkasındadır. Leo often arrives early. cümlesinde ise arrives eylemi bildirir; often ana fiilden önce gelir.

• Mina is usually at the library. cümlesinde zarf yeri yanlış mı? Cümle doğrudur; be fiiliyle kurulan durumlarda sıklık zarfı fiilden sonra gelir.
• “Arda bazen yorgundur” cümlesinin doğru sıralaması hangisidir? Is be fiilidir ve sometimes onun arkasından gelir.
• Nora is ___ ready for her seminar. cümlesinde “her zaman” zarfını yazın. Always, be fiili is sonrasında yer alır ve cümlenin sıklık anlamını tamamlar.

Günlük bir etkinliği özne ve fiille kurabiliyorsun; şimdi aynı rutine sıklık bilgisini ekleyip cümleleri gerçek bir haftalık programa uygula.

Programı cümleye dönüştürme

Bir rutin çizelgesindeki sıklık, yalnızca etkinliğin ne kadar tekrarlandığını değil, cümlenin hangi parçasına bağlandığını da gösterir. Önce cümlenin ana fiilini mi, yoksa bir durum bildiren be fiilini mi kullandığını belirle. Sonra zarfı doğru yere koy ve cümleyi baştan sona kontrol et.

Bu iki cümledeki etkinlikler üniversite rutinlerine ait olsa da sıklık zarflarının yeri aynı değildir. İlkinde checks ana fiildir ve usually ondan önce gelir. İkincisinde is cümlenin be fiilidir; often ise onun ardından gelir. Zarfı her iki cümlede de sona taşımak, hedeflenen yerleşimi göstermez.

Sıklık derecelerini cümle kurarken anlam kontrolü için kullan. Bir rutin çok düzenliyse always, çoğu durumda gerçekleşiyorsa usually, sık tekrarlanıyorsa often, ara sıra oluyorsa sometimes, hiç gerçekleşmiyorsa never seç. Ardından seçtiğin zarfı cümlenin fiil yapısına göre yerleştir. Örneğin, çalışma grubunun her cuma buluştuğunu anlatan öğrenci We always meet on Friday. diyebilir. Grubun cuma günleri genellikle odada olduğunu anlatırken yapı değişir: We are usually in Room 12 on Friday.

Rutinleri birlikte karşılaştırma

Aynı etkinlik için farklı sıklık zarfları kullanmak, programdaki değişikliği açıkça gösterir. Mina’nın kütüphanede notlarını gözden geçirdiğini düşün. Bu iş düzenli biçimde gerçekleştiğinde Mina often reviews her notes in the library. uygundur. Yalnızca ara sıra gerçekleştiğinde Mina sometimes reviews her notes in the library. cümlesi aynı ana fiil yapısını korur, fakat tekrar sıklığını değiştirir.

Şimdi cümleyi etkinlikten duruma çevir. Mina’nın kütüphanede bulunma alışkanlığını anlatan Mina is often in the library after class. cümlesinde is kullanılır. Bu nedenle often ana fiil örneğindeki gibi başka bir yere taşınmaz. İki cümleyi yan yana okuyunca, sıklık anlamının korunup zarfın yerinin fiil türüne göre değiştiğini görebilirsin.

Kampüs programı üzerinde uygulama

Mina ve Leo, öğrenci araştırma grubunun haftalık düzenini belirliyor. Her etkinlik için önce sıklık anlamını, sonra cümledeki fiil türünü seçiyorlar.

Bu konuşmada kendi haftalık programını kurarken önce bir etkinlik fiili seç, örneğin read veya check. Bu tür cümlelerde sıklık zarfını ana fiilden önce yerleştir. Bir kişinin nerede veya hangi durumda olduğunu anlatıyorsan, am, is ya da are içeren cümle kur ve zarfı be fiilinin arkasına koy. Böylece programdaki eylemlerle kişinin rutin durumlarını birbirine karıştırmazsın.

Bir e-posta taslağını son kez kontrol ederken iki ayrı soruyu sırayla sor: “Bu zarf etkinliğin sıklığını doğru anlatıyor mu?” ve “Cümlede ana fiil mi, be fiili mi var?” Örneğin, I never miss our weekly meeting. cümlesinde sıklık ana fiile bağlanır. I am never late for the meeting. cümlesinde ise zarf be fiilinden sonra gelir. Her iki örnek de bir öğrencinin düzenli programını anlatır; doğru yerleşimi belirleyen şey cümlenin anlamından çok, kullanılan fiil yapısıdır.

Son bir uygulama olarak, araştırma grubunun yeni haftası için üç tam cümle oluştur: birinde always veya usually ile ana fiilli bir etkinlik, birinde often veya sometimes ile be fiilli bir durum, birinde never ile başka bir ana fiilli rutin anlat. Her cümlede sıklık anlamının seçilen zarfa uyduğunu ve zarfın doğru fiilin yanında durduğunu kontrol et. Cümleleri yüksek sesle okurken zarfın anlamını değil, cümledeki yerini de takip et. Bir taslakta hem etkinlik hem durum varsa, her cümleyi ayrı ayrı incele; ilk cümledeki zarf konumunu diğerine otomatik olarak kopyalama.

Sıklık Zarfları ve Anlam Yüzdeleri Eşleştirmesi

• always — Her zaman, daima (%100)
• usually — Genellikle, çoğunlukla (%80-90)
• sometimes — Bazen, ara sıra (%50)
• never — Asla, hiçbir zaman (%0)

• Ana fiilli rutini doğru kuran cümleyi seç. Ana fiilli rutin cümlesinde sıklık zarfı ana fiilden önce gelir; burada zarf studies fiilinden önce kullanılmıştır.
• The lab is usually quiet. cümlesinde zarf doğru konumda mı? Cümlede is be fiilidir ve usually bu fiilden sonra yer alır.
• We ___ meet after the seminar. cümlesinde “ara sıra” anlamını veren zarfı yaz. Sometimes “ara sıra” anlamı verir ve ana fiil meet öncesinde doğru konumdadır.

Bir rutin cümlesini zihninde canlandır: özne ve ana fiil tanıdık olduğunda, sıklık bilgisini eklemek cümlenin düzenini bozmaz.

Cümledeki yeri seçme

Sıklık zarflarını cümleye yerleştirirken önce ana fiili mi, be fiilini mi gördüğünü belirle. Bu ayrım, dinlerken kelimelerin sırasını yakalamanı ve yazarken doğru sırayı korumanı sağlar.

• Ana fiilli rutinlerde zarf, özne ile ana fiilin arasına gelir: Mina often studies after class.
• Be fiilli rutinlerde zarf, be fiilinden sonra gelir: Leo is sometimes busy after class.

Sıklığı anlamla eşleştirme

Always, usually, often, sometimes ve never farklı sıklık derecelerini anlatır. Önce anlatıcının etkinliği ne kadar sık yaptığını seç; sonra cümlenin fiil türünü kontrol ederek zarfın yerini belirle. Böylece anlam seçimi ile kelime sırası birbirine karışmaz.

Örneğin çalışma rutini sık tekrarlanıyorsa Leo often studies with Mina. uygundur. Bir durum yalnızca ara sıra yaşanıyorsa Leo is sometimes busy after class. denir. İlk cümlede zarf ana fiilden önce, ikincisinde is fiilinden sonra durur.

Yanlış: Mina studies often in the library. cümlesinde zarf ana fiilden sonra kullanılmıştır.

Doğru: Mina often studies in the library. cümlesinde zarf ana fiilden önce gelir. Mina is often in the library. cümlesinde ise zarf is fiilinden sonra gelir. İki cümle de kütüphane rutininden söz eder, fakat fiil türü zarfın konumunu belirler.

Dinlerken sırayı yakalama

Kısa bir cümleyi duyduğunda önce özneyi, sonra fiili fark et. Ana fiili duyarsan sıklık zarfının fiilden önce gelip gelmediğini; am, is veya are duyarsan zarfın be fiilinden sonra gelip gelmediğini denetle. Ardından cümleyi bu sırayı koruyarak yaz. Bu kontrol, sıklık derecesini seçmekten ayrı bir adımdır: zarfın anlamı uygun olsa bile yanlış konum cümleyi hatalı yapar.

Duyduğun cümleyi yazarken She always reviews her notes there. ifadesindeki kelime sırasını izle. Ardından aynı kontrolü Mina is usually prepared. cümlesine uygula. İlki ana fiilli, ikincisi be fiillidir; bu nedenle zarfı aynı yere koyamazsın.

Hatırla: Önceki günlük rutin cümlelerinden birini zihninde canlandır ve sıklık zarfının yerini kontrol ederek bugün netleşen tek noktayı kendine not et. Sonraki konuda bu rutinleri gün ve saat bilgileriyle bir programa bağlayacaksın.

• Ava never drinks coffee. cümlesinde zarf ana fiilden önce mi? Ana fiilli rutin cümlesinde sıklık zarfı ana fiilden önce gelir.
• Hangi cümlede sıklık zarfı be fiiline göre doğru yerdedir? Is bir be fiilidir ve sıklık zarfı bu fiilden sonra gelir.
• Cümleyi doğru sırayla yaz: Nora / sometimes / walks / home. Walks ana fiildir, bu nedenle sometimes fiilden önce yer alır.