Saat ve Günler

Daha önce rutin cümleleri ve sıklık zarflarının yerini öğrendin; şimdi programa hangi saat ve günü ekleyeceğini hatırla. Bir ders 9.00’da, diğeri 9.30’da başlıyorsa, ikisini yalnızca nine o’clock diyerek ayırt edebilir misin? Bu kartın sonunda verilen etkinlik saatlerini ve haftanın günlerini kullanarak en az dört doğru İngilizce zaman yanıtı oluşturabilirsin.

İngilizcede saati sorma, buçuklu ve çeyrekli ifadeleri belirtme

Tam saatleri adlandırma

Saat tam olduğunda saat sayısının ardından o’clock gelir. Bu ifade dakikanın sıfır olduğunu belirtir. Örneğin 9.00, nine o’clock diye söylenir. Saat 2.00 ise two o’clock olur. Başına It’s ekleyerek saati tek başına bildirebilirsin: It’s two o’clock.

Saat ile dakika sırasını karıştırmak yaygın bir hatadır. 4.00 için four o’clock doğrudur; o’clock four doğru diziliş değildir. O’clock saat sayısından sonra gelir. Bu kartta yalnızca tam saatleri adlandırıyoruz. Dakikalı saatleri okurken kullanılan ifadeler farklı örneklerle ele alınacak.

o’clock

tam saatlerde kullanılan ifade

Gün ve saat birlikte

Bir programa bakarken önce etkinliği, sonra gün ve saati belirle. Aşağıdaki cümleler etkinliğin ne zaman olduğunu tek seferde bildirir. Gün adlarının büyük harfle başladığına dikkat et.

Sorulan şey saatin kendisiyse What time is the lecture? diye sorabilir, At nine o’clock. diye yanıtlayabilirsin. Hem gün hem saat isteniyorsa ikisini de söyle: On Monday at nine o’clock. At ve on ifadelerini burada program cümlelerinin parçası olarak gör; saat ve günlerle kullanımları ayrıca karşılaştırılacak.

Bir yanıtı kontrol ederken üç bilgiyi sırayla eşleştir: etkinlik, haftanın günü ve tam saat. Programda cuma günü 4.00 yazıyorsa, yanıtın hem Friday hem de four o’clock bilgisini taşımalı. Böylece saati doğru söyleyip günü atlama hatasını önlersin. Sonraki örneklerde saat değiştiğinde, dakika bilgisini cümleye nasıl ekleyebilirsin?

• O'clock ifadesi hem tam saatlerde hem de dakikalı saatlerde kullanılır. O'clock sadece tam saatlerde, dakikanın 00 olduğu durumlarda kullanılır.
• Saat 10.00 için doğru ifade hangisidir? It is ten o'clock saati tam olarak bildiren en doğal ve tam cümle yapısıdır.
• Salı günü saat 3.00'teki ders için: The class is ___ three o'clock on Tuesday. Saatlerden önce at edatı kullanılır.
• The class is at eight o’clock on Thursday. hem gün hem saat bildirir. Cümlede Thursday günü, eight o’clock ise tam saati verir.
• Programda 3.00 ve Friday yazıyor. Yanıtı tamamla: The meeting is ___ on Friday. Saat bilgisini at three o’clock ile, günü ise on Friday ile bildirirsin.

Bir rutini ve sıklığını cümleye yerleştirebiliyorsun; şimdi aynı programdaki dakika bilgisini de doğru okuyalım.

Dakikaları saatle eşleştirme

Dijital gösterimde ilk sayı saati, iki noktanın sağındaki sayı dakikayı verir. İngilizcede dakikalı saati söylerken dakika miktarını saate bağlayan iki temel sözcük kullanılır: past ve to. Bunlar saatin öncesini ya da sonrasını anlatır; ekrandaki sayıları olduğu gibi okumaz.

• Dakika, saatten sonraysa past kullanılır. 9:10, ten past nine şeklinde söylenir. Anlamı, dokuzu on geçmesidir.
• Dakika, sonraki saate kalan süreyi gösteriyorsa to kullanılır. 9:50, ten to ten olur. Buradaki ten, on dakikayı; ikinci ten ise ulaşılacak saati gösterir.
• 9:15 için quarter past nine, 9:45 için quarter to ten denir. Quarter, saatin dörtte biri olan on beş dakikayı anlatır.
• 9:30 için half past nine kullanılır. Bu ifade saatin yarım olduğunu söyler; yarım saat sonraki saati değil.

Dakikalı saati adım adım söyleme

Bir etkinliğin saatini okurken önce dakika bölümüne bak. Dakika otuzdan küçükse dakika sayısını ve past ifadesini söyle, ardından ekrandaki saati ekle. Dakika otuzdan büyükse sonraki saati bul, o saate kalan dakikayı hesapla ve to ile ifade et. Bu ikinci yöntemde saati bir ileri taşıdığını unutma.

Çözümlü örnek: 2:40 gösteriminde kırk dakika, otuzdan fazladır. Sonraki saat üçtür ve üçe yirmi dakika kalır. Bu yüzden okunuş twenty to three olur; forty past two bu saat ifadesi için kullanılmaz.

Benzer örnek: 4:40 gösteriminde sonraki saat beştir ve beşe yirmi dakika kalır. Doğru okunuş twenty to five olur. İlk örnekle aynı dakika hesabı uygulanır; yalnızca ulaşılacak saat değişir.

Dakika tam otuzsa half past kalıbını kullan. Örneğin 6:30, half past six olur. Saatin yarısını anlatan bu kalıp, to ile kurulmaz.

Programdaki zamanı belirtme

Daha önce karşılaştığın gün adlarını, etkinliğin adıyla ve yeni dakika okunuşuyla birleştir. Örneğin The Monday lecture starts at ten past nine. cümlesinde Monday programdaki günü, ten past nine ise başlangıç saatini bildirir. Etkinliğin adı ve zaman bilgisi aynı cümlede buluşur.

Bir soruya yanıt verirken tüm programı yeniden anlatmak gerekmez. Etkinliği tanıtan kısa bir cümle kurup saati doğru söylemen yeterlidir. Aşağıdaki örneklerde gün değişir, dakika kalıbı da gösterilen saate göre değişir.

• The Monday lecture starts at ten past nine.

Pazartesi dersi dokuzu on geçe başlar.

• Maya’s Tuesday seminar starts at quarter past eleven.

Maya’nın salı semineri on biri çeyrek geçe başlar.

• The Wednesday tutorial starts at half past two.

Çarşamba uygulama dersi iki buçukta başlar.

• Leo’s Friday meeting starts at twenty to four.

Leo’nun cuma toplantısı dörde yirmi kala başlar.

Olumlu ve olumsuz cümleleri karşılaştırırken saat okunuşunu değil, etkinliğin gerçekleşip gerçekleşmediğini değiştirirsin. The seminar is at quarter past eleven. seminerin o saatte olduğunu bildirir. The seminar is not at quarter past eleven. ise seminerin o saatte olmadığını söyler. Her iki cümlede de quarter past eleven aynı şekilde okunur.

Konuşmada saati netleştirme

Maya ve Leo’nun kısa konuşmasında gün, etkinlik ve dakika bilgisi birlikte verilir. Saat ifadesini ayrı bir sayı dizisi gibi değil, etkinliğin ne zaman başladığını açıklayan bölüm gibi dinle.

Son yanıtta önce yanlış saati reddet, sonra doğru saati ver. No, it does not. etkinliğin belirtilen saatte olmadığını söyler. It starts at twenty to three. ise programdaki doğru zamanı belirtir. Bu yanıt, 2:40 saatini twenty to three biçiminde okuma adımını da kullanır.

past /pæst/ ve to /tuː/ ifadelerini ayırt etmek için saatin hangi tarafa ilerlediğini kontrol et. Dakika otuzdan küçükse geçen dakikaları, otuzdan büyükse sonraki saate kalan süreyi söyle. Ardından bu okunuşu gün ve etkinlikle birleştir. Böylece When does the Friday meeting start? sorusuna It starts at twenty to four. gibi tam bir yanıt verebilirsin.

• 7:20 gösterimini hangi seçenek doğru okur? Yirminci dakika, saatin sonrasındadır; bu nedenle past kullanılır ve saat yedi olarak kalır.
• 5:45 için quarter to six kullanılır. Kırk beş dakika, bir sonraki saate on beş dakika kaldığını gösterir; sonraki saat altıdır.
• Etkinlik perşembe 8:30 başlıyor. Yanıtı tamamla: It starts at ___. Otuz dakika için half past kullanılır ve gösterilen saat sekiz olarak söylenir.

Bir etkinliği özne ve rutin fiiliyle kurabiliyor, sıklık bilgisini de cümlede uygun yere yerleştirebiliyorsun; şimdi etkinliği haftanın belirli bir gününe bağla.

Kadranın sağ ve sol yarısındaki temel zaman ifadeleri

A Change to the Study Plan

Maya and Leo are checking their university timetable. Their research group meets on Wednesday at ten fifteen. Maya has a library appointment on Thursday at two thirty. Leo has a presentation practice on Friday at eleven o’clock. They compare the days so they do not arrive at the wrong time. Maya writes each activity and its day in her planner.

Gün ile saati aynı yanıtta birleştirme

İngilizce bir program yanıtı, etkinliği tek başına söylemekten fazlasını yapar: hangi etkinlik, hangi gün ve hangi saat bilgilerini aynı cümlede birleştirir. Gün ve saati iki ayrı takvim etiketi gibi düşün. Biri haftanın hangi bölümüne bakacağını, diğeri o gündeki hangi ana gideceğini gösterir.

Önceki saat çalışmalarındaki okuma biçimini yeniden öğretmeye gerek yok. Burada amaç, bildiğin saat ifadesini bir etkinliğin günüyle birlikte kullanmak. Gün adının başında büyük harf kullanılır. Haftanın günleri özel ad gibi yazılır. Gün ve saat bilgisini etkinliğe bağlamak için kullanılabilecek örnek bir cümle şudur: The research group meets on Wednesday at ten fifteen.

Bilginin doğru sırayla yerleşmesi

Verilen bilgileri cümleye aktarırken önce etkinliği, ardından gün ve saati düşün. Böylece dinleyen, hangi randevunun ne zaman olduğunu kolayca izler. Bir programı aktarırken şu sırayı uygula:

1. Etkinliği belirle: the research group.
2. Gün bilgisini ekle: on Wednesday.
3. Saat bilgisini ekle: at ten fifteen.
4. Üç bilgiyi tam cümlede birleştir: The research group meets on Wednesday at ten fifteen.

İkinci adımda gün ifadesini saat ifadesinden ayır. on Wednesday bir gün bilgisidir; at ten fifteen ise saat bilgisidir. Bunları ters çevirmek, programı aktaran kişinin günle saati karıştırmasına yol açabilir. Bu örnekte gün ve saat parçalarını birlikte bir kalıp olarak kullan. Daha geniş zaman edatı seçimlerini başka türdeki zaman ifadelerine genelleme; burada gereken, etkinlik gününü ve saatini açıkça belirtmektir.

Doğru ve yanlış eşleştirmeyi ayırt etme

Aşağıdaki karşılaştırmada saat bilgisi ve gün bilgisi aynı etkinlikte verilmiştir. İlk cümlede iki parça da kendi işlevine uygun biçimde yer alır. İkinci cümlede gün ile saat etiketleri yer değiştirmiştir.

Yaygın hata, gün adını görünce onu saatle aynı biçimde söylemeye çalışmaktır. Oysa gün ve saat, programda farklı soruları yanıtlar. When is the library appointment? sorusuna hem gün hem saat bilgisi vererek yanıt verebilirsin: It is on Thursday at two thirty. Etkinliğin kendisi konuşmada zaten biliniyorsa, özne olarak It kullanmak yeterlidir. Dinleyen hangi randevudan söz edildiğini bilmiyorsa etkinliği de açıkça adlandır.

Program bilgisini yanıt olarak kullanma

Bir program satırını tam bir yanıt hâline getirmek için yalnızca gün adını söyleme. Soruda istenen “ne zaman” bilgisini gün ve saatle birlikte ver. Örneğin cuma günü saat on birde yapılan sunum provasını soran birine, The presentation practice is on Friday at eleven o’clock. diyebilirsin. Bu yanıt, program satırındaki üç bilgiyi korur: etkinlik, gün ve saat.

Cevabı kurarken kendi kontrolünü de yap. Gün adı gerçekten verilen etkinliğe mi ait? Saat aynı satırdan mı alındı? Cümlede gün ve saat ifadeleri doğru sırada mı? Bu sorular, özellikle benzer etkinliklerin haftanın farklı günlerine dağıldığı programlarda önemlidir. Örneğin çalışma grubu ile kütüphane randevusunun günlerini değiştirirsen, İngilizce cümle düzgün görünse bile program bilgisi yanlış olur. Doğruluk hem dil biçimine hem de verilen takvime bağlıdır.

Programı sözlü olarak karşılaştırma

Maya ve Leo günleri karşılaştırırken yalnızca saatleri ezberlemiyor; her saati doğru etkinliğe bağlıyor. Sen de bir satırı okuduktan sonra bilgiyi kapatıp kendi cümlenle yeniden söyle. Ardından programla karşılaştırarak gün, etkinlik ve saat eşleşmesini doğrula. Bu kontrol, özellikle aynı haftada birkaç farklı buluşma olduğunda işe yarar.

Çalışılmış örnekteki adımları yeni bir satıra uygula. Önce etkinliği bul, ardından aynı satırdaki gün ve saati seç, son olarak üçünü tek bir İngilizce yanıtta birleştir. Böylece dört ayrı program bilgisi verildiğinde her biri için ne zaman sorusuna doğru bir yanıt oluşturabilirsin.

• Yeni bir program satırında gün ve saati tek yanıtta birlikte vermek doğru mudur? Etkinlik, gün ve saat birlikte verildiğinde dinleyen program bilgisini eksiksiz anlar.
• Hangi yanıt doğru biçimde birleştirilmiş bir program bilgisidir? Doğru yanıt etkinliği, gün bilgisini ve saat bilgisini uygun sırada birleştirir.
• Programda buluşma cuma günü saat dörtteyse, cümlede günü ve saati doğru sırayla yaz. Bu yanıtta gün ifadesi saati izler ve verilen iki program bilgisi korunur.

Rutin fiilini ve sıklık bilgisini koruyarak, şimdi bunları bir programdaki gün ve saatle eşleştir. “Ne zaman?” sorusuna yanıt verirken önce etkinliği, sonra programdaki doğru günü ve saati bul. Yanıtın yalnızca bir saatten oluşması, gün bilgisini isteyen soruyu eksik bırakır.

Program bilgisinden yanıt kurma

Bir ders programı, etkinlik adını ve zamanını eşleştiren küçük bir bilgi haritası gibidir. Yanıt üretirken üç parçayı kontrol et:

• Hangi etkinlik soruluyor?
• Programda bu etkinliğin günü hangisi?
• Başlangıç saati nasıl söyleniyor?

Aşağıdaki çizelgede Maya’nın haftalık programı yer alıyor. Saatler, önce öğrendiğin tam saat ve dakika ifadeleriyle yazıldı.

Soru, belirli bir etkinliğin zamanını soruyorsa çizelgede yalnız o satırı izle. Örneğin seminer satırında gün Tuesday, saat 10:15’tir. Bu bilgi tam bir yanıta dönüşür: The seminar is on Tuesday at ten fifteen. Yanıtta etkinlik adı kaybolmaz, gün ve saat de aynı etkinliğe bağlı kalır.

Başka bir satırla karşılaştır: Laboratuvar dersi Thursday günü saat 9:00’da başlar. Buna uygun yanıt The lab class is on Thursday at nine o’clock. olur. Seminerin saatini bu cümleye taşımak, İngilizce biçim doğru olsa bile program bilgisini yanlış aktarır. Yani yalnızca saat söylemek değil, doğru satırdaki bilgileri birlikte kullanmak gerekir.

Soruya göre bilgiyi seçme

When is the library group? sorusu, kütüphane grubunun gününü ve saatini ister. Çizelgede Wednesday ve 2:30 bulunduğu için tam yanıt The library group is on Wednesday at two thirty. olur. Yalnızca At two thirty. demek saati bildirir, fakat günü dışarıda bırakır. On Wednesday. ise günü bildirir, fakat saati vermez. Tam yanıt iki parçayı da içerir.

Bu ayrım, sınıfta hızlıca bilgi paylaşırken özellikle işe yarar. Bir arkadaşın “Seminer ne zaman?” diye sorduğunda, etkinlik adını yeniden düşünmek yerine programdaki ilgili satırdan yanıtı kurarsın. Benzer biçimde, danışman görüşmesinin Friday günü saat 11:45’te olduğunu The meeting with the advisor is on Friday at eleven forty-five. diyerek aktarabilirsin.

Aynı biçimi yeni satırlara aktarma

Çizelgedeki bilgiyi önce sessizce eşleştir, sonra cümleye dönüştür. Bu işlem, takvim uygulamasında bir etkinliğe dokunup ayrıntılarını kontrol etmeye benzer: yanlış etkinliğin saatine bakarsan akıcı bir cümle kurman bile yanlış bilgiyi düzeltmez.

Örneğin “danışman görüşmesi” için doğru satırı bulduğunda, Friday ve 11:45 bilgisini alırsın. Cümleyi kurarken saati İngilizcede öğrendiğin biçimde yazarsın. Ardından günün o görüşmeye, saatin de aynı görüşmeye ait olup olmadığını yeniden kontrol edersin. Böylece dört küçük seçim yapmış olursun: etkinliği tanıma, günü seçme, saati okuma ve bilgileri tek yanıtta birleştirme.

Gün bilgisinin istenmediği bir soru ile ikisinin de istendiği soruyu karıştırma. What time does the lab class start? yalnızca başlangıç saatine odaklanır. When is the lab class? ise program bağlamında gün ve saat bilgisini birlikte vermeye elverişlidir. Sorudaki etkinlik adını gözden kaçırırsan başka bir satırın zamanını kullanabilirsin. Bu nedenle yanıt vermeden önce sorudaki etkinlik ile çizelgedeki etkinlik adını eşleştir.

Program konuşmasında uygulama

Aşağıdaki konuşmada Leo, Maya’nın çizelgesinden bilgi alıyor. Yanıtlar, farklı gün ve saatleri tek tek tam cümleye dönüştürüyor.

Konuşmadaki ilk yanıt etkinlik adını tekrar ediyor. Sonraki yanıtlar It is ile başlıyor, çünkü konuşanlar hangi etkinlikten söz edildiğini zaten biliyor. Kendi yanıtında, etkinlik bağlamı açıksa bu kısa başlangıcı kullanabilirsin. Tek başına yazılı bir program yanıtında etkinlik adını cümlede tutmak, bilginin hangi satıra ait olduğunu daha görünür kılar.

Yeni bir programa aktar

Bir öğrenci topluluğunun duyuru panosunda şu etkinlikleri gördüğünü düşün: film kulübü Monday 4:20’de, müzik toplantısı Wednesday 1:05’te ve sunum provası Saturday 10:30’da. Bu yeni bağlamda her etkinlik için “ne zaman?” yanıtı üret. Önce etkinliği doğru gün ve saatle eşleştir. Sonra gün adını ve saati İngilizce bir cümlede birleştir.

Örneğin film kulübü için The film club is on Monday at four twenty. diyebilirsin. Aynı yapıyı müzik toplantısına aktarırken yalnızca etkinlik ve zaman bilgilerini değiştir. Bu, cümle kalıbını ezberden tekrarlamak yerine yeni program bilgisini doğru kullanmanı sağlar.

Dikkat: İngilizcede saat ve gün bilgisini ters sıraya koymak kolay bir hatadır. Yanıtı kontrol ederken önce günün, sonra saatin gelip gelmediğine bak. Ayrıca Wednesday saat 1:05’i Thursday saat 1:05 ile karıştırma. Dakika aynı olsa bile gün değişince yanıtın anlamı değişir.

Yeni duyduğun bir programı yazıya aktarırken de aynı eşleştirmeyi kullanabilirsin. Önce duyduğun etkinlik adını, ardından gün ve saatini zihninde birlikte tut. Bir sonraki çalışmada odak, bu zaman bilgisini dinleyip doğru yazıya geçirmeye kayacak.

• Bir etkinliğin günü ve saati soruluyorsa ikisi de yanıtta bulunmalıdır. Programdaki iki zaman bilgisini birlikte vermek, “ne zaman?” sorusuna eksiksiz yanıt oluşturur.
• Programda koro provası Thursday 3:25. Hangi yanıt doğru? Doğru yanıt etkinlik, gün ve saati aynı program satırından eşleştirir.
• Ders Tuesday günü saat 8:40'ta. Zamanı tam cümleyle İngilizce yaz. Tam yanıt etkinliği belirtir ve doğru gün ile saati birlikte aktarır.

Bir rutin cümlesinde etkinliği ve sıklık bilgisini tanıyabiliyorsun; şimdi programdaki gün ve saati birlikte kullanarak zamanı eksiksiz belirt.

Yanıtı programdan kurma

“Ne zaman?” sorusuna yanıt verirken etkinliğin programdaki satırını bul, günü ve saati birlikte aktar. Gün önce, saat sonra gelir: on Monday at nine o’clock. Bu sıralama, dinlediğin bilgiyi yazarken de gün ile saati karıştırmanı önler.

Dört farklı etkinliği yanıt olarak söyle ve yaz:

• When is Maya’s seminar? It is on Monday at nine o’clock.
• When is Leo’s lab? It is on Wednesday at half past ten.
• When is Maya’s tutorial? It is on Friday at a quarter past two.
• When is Leo’s study group? It is on Tuesday at a quarter to five.

Saat bilgisini tek başına vermek, gün soruda zaten açıkça belirtilmedikçe, program yanıtını eksik bırakabilir. Benzer biçimde yalnızca günü söylemek, etkinliğin tam zamanını aktarmış olmaz. Her yanıtı kurarken programdaki etkinlik, gün ve saatin aynı satıra ait olduğunu kontrol et.

Dinlerken gün ve saati ayırma

Duyduğun yanıtı yazarken önce günü, sonra saat ifadesini yakala. Ardından bunları etkinlikle eşleştir. Örneğin Maya’s tutorial is on Friday at a quarter past two. cümlesinde etkinlik tutorial, gün Friday, saat ise a quarter past two bilgisidir. Bu üç parçadan biri başka bir etkinliğin satırından alınırsa cümle dilbilgisi bakımından düzgün görünse bile programı yanlış aktarır.

Bir karşılaştırma yap: Maya has a seminar on Monday at nine o’clock. programla uyumludur. Maya does not have a seminar on Tuesday at nine o’clock. ise Salı günü aynı seminerin olmadığını bildirir; Pazartesi bilgisini Salı’ya taşımak doğru olmaz. Önceki cümlelerdeki rutin fiilini kullanman, programdaki etkinliği açıkça tanıtır.

YANLIŞ: Saat doğru olsa bile günü başka bir etkinliğin satırından almak.

DOĞRU: Etkinliği bulmak, aynı satırdaki günü ve saati birlikte aktarmak.

Gün ve saat ifadelerinin cümledeki görevini ayırt et; tam edat kullanımının ayrıntısı sonraki konuda ele alınacak. Şimdi duyduğun örnekte her parçayı yazıya geçir.

Program bilgisini sesli yanıta dönüştürürken etkinlik, gün ve saatin eşleşmesini koru. Yazdığın cümleyi son kez denetle: etkinlik adı doğru mu, gün aynı satırdan mı, saat eksiksiz mi? Bu kontrol, duyduğun her parçayı rastgele sıralamak yerine anlamlı bir program yanıtı kurmanı sağlar.

Geniş zamanda bir etkinliği anlatırken kullandığın fiili hatırla. Programdaki gün ve saati o etkinliğe bağlarken hangi adımın artık net, hangisinin hâlâ bulanık olduğunu kendine sor ve yanıtını özel olarak not et. Bir sonraki konuda saat, gün ve gün bölümleriyle kullanılan zaman edatlarını ele alacaksın.

• Nora’s lecture is on Thursday at eleven. cümlesi gün ve saati birlikte verir. Etkinliğin günü ve saati aynı yanıtta belirtilmiştir; ikisi de birlikte zaman bilgisini tamamlar.
• Programda atölye cuma 3.30’daysa hangi yanıt eşleşmeyi doğru aktarır? İlk seçenek hem doğru günü hem de 3.30 saatini verir; diğer seçeneklerde gün, saat veya ifade düzeni yanlıştır.
• Etkinlik salı 8.15’te. It is ___ Tuesday at a quarter past eight. Gün ifadesinden önce on kullanılır; saat bölümü ayrıca at ile kurulur.