İyelik Yapıları

Aile üyelerinin adlarını zaten biliyorsun; şimdi aile fotoğrafında kişileri ve onlara ait eşyaları ilişkilendir.

Sınıfta unutulan bir çantanın kime ait olduğunu sorma ve bulma sahnesi.

Bir fotoğraftaki çanta kime ait? “Lila çanta” demek yeterli mi, yoksa İngilizcede sahibini başka bir kelimeyle mi gösteririz? Bu dersin sonunda, en az dört kısa cümlede iyelik sıfatını doğru seçerek aile üyeleriyle onlara ait kişi ya da eşyaları ilişkilendirebilirsin.

Fotoğraftaki kişiler ve eşyalar

Whose Bag Is This?

Lila and Omar are university students. They look at a family photo together. Lila points to her mother and her brother. Omar shows his father and his sister. Lila says, “This is my family.” Omar asks, “Whose bag is this?” Lila answers, “It is my mother’s bag.”

İyelik sıfatı isimden önce gelir

Bir aile fotoğrafını anlatırken, eşyanın ya da kişinin kime ait olduğunu kısa bir kelimeyle gösterebilirsin. Bu kelime, ait olunan kişinin kendisine göre seçilir ve İngilizcede ilgili ismin hemen önünde durur. Sahibin kadın ya da erkek olması seçimi değiştirir; sahip olunan eşyanın adı seçimi değiştirmez.

Örneğin Lila kız kardeşinden söz ettiğinde her sister der. Omar erkek kardeşinden söz ettiğinde his brother der. İki ifadede de iyelik sıfatı, aile üyesinin adından önce gelir. Çanta için de aynı sıfat isimden önce yer alır: her bag. Burada seçim, çantanın türüne değil, çantanın kime ait olduğuna bağlıdır.

Bu ifadeleri kısa cümlelerde kullanırken önce sahibini belirle, sonra ona uygun iyelik sıfatını seç, en son bu sıfatı isimden önce yerleştir. Böylece dört farklı ilişkiyi açıkça anlatabilirsin: My mother is here. Your brother is here. His sister is here. Her father is here.

İki farklı sahiplik ipucu

İngilizcede sahibin adını doğrudan kullanırken isme eklenen ’s biçimi de görülür: Lila’s bag. İyelik sıfatıysa bir isimle birlikte kullanılır: her bag. Bu iki biçimi aynı yerde üst üste kullanma. Örneğin Lila’s her bag doğal bir ifade değildir; sahibin adını ya da iyelik sıfatını seçersin. İsimden sonra gelen ’s yapısını ayrıca inceleyeceğiz.

Bir eşyanın kime ait olduğunu sormak için Whose...? kullanılır. Fotoğraftaki soru Whose bag is this? biçimindedir. Yanıtta sahiplik, It is my mother’s bag. gibi gösterilebilir. Buradaki soru, bir nesnenin sahibini öğrenmeye yarar; adın kime ait olduğunu sormaz. Sıradaki örneklerde kişi adının yanına gelen ’s biçimine dikkat et.

• his cousin ifadesinde his, isimden önce gelir. Doğru mu? İyelik sıfatı ait olunan kişiyi gösterir ve ilgili ismin önünde kullanılır.
• Mina kız kardeşinden söz ediyor. Hangi ifade doğru? Mina kadın bir kişi olduğundan, onun kız kardeşi için isimden önce her kullanılır.
• Bir kalemin kime ait olduğunu sor: ___ pencil is this? Whose, bir eşyanın kime ait olduğunu sorar ve bu örnekte isimden önce gelir.
• His sister ifadesinde iyelik sıfatı kız kardeşe değil, erkeğe bağlıdır. İyelik sıfatları, sahip olan kişiye (erkeğe) göre seçilir.
• Whose book is this? sorusuna verilecek en uygun yanıt hangisidir? Whose sorusu sahipliği sorar, cevapta iyelik sıfatı (his) ve isim (book) bir arada bulunmalıdır.

Aile fotoğrafındaki kişileri tanıyorsun; şimdi bir kişinin adının ardından gelen işaretin sahiplik ilişkisini nasıl kurduğuna odaklan.

My, your, his, her, its, our, their ve isim sonuna gelen 's kuralı.

Ad ve sahip olunan isim

Bir aile albümünde fotoğrafların altına kısa etiketler koyduğunu düşün. İngilizcede kişi adı, ardından gelen ’s işareti ve eşya ya da akrabalık adı birlikte tek bir sahiplik grubu oluşturur. Önce kimin olduğu, sonra neyin ya da kimin olduğu anlaşılır.

1. Önce sahibi belirle: Maya.
2. Sahibin adına ’s ekle: Maya’s.
3. Sahip olunan ismi ekle: Maya’s bag.

Buradaki ’s, Türkçedeki iyelik eklerinin İngilizcede doğrudan bir karşılığı değildir. İngilizcede işaret, sahip olan kişi adının hemen ardından gelir. Sahip olunan isim ise bu yapının devamında yer alır. Bu yüzden sıra, fotoğraf etiketini soldan sağa okurken de ilişkiyi açık tutar.

Şimdi aynı ilişkiyi bir aile üyesiyle kuralım. Omar’s sister ifadesinde önce Omar’ın adı, sonra sahiplik işareti, en son aile üyesi bulunur. Bu ifade “Omar’ın kız kardeşi” anlamına gelir. Sahip olunan şey mutlaka bir eşya değildir; bir aile üyesi de olabilir.

İki yapının sırası

İyelik sıfatlarında sahiplik bildiren sözcük, nesne ya da aile üyesinin önünde durur. Kişi adıyla kurulan yapıda ise ’s doğrudan kişinin adına eklenir. İki yapı da kiminle ilişki kurulduğunu gösterir, ancak ilk parçaları farklıdır.

Bu karşılaştırmada önemli olan, iki yapıyı aynı isimle eşleştirip yalnızca sahibin nasıl belirtildiğini gözlemlemektir. Her photo ve Maya’s photo aynı türden bir şeyi, fotoğrafı, anlatır. İlkinde sahiplik sıfatı isimden önce gelir. İkincisinde kişinin adı ’s işaretini alır.

Örnek ve yakın örnek

Lena’s mother is here. cümlesinde önce Lena’s bölümünü bir bütün olarak oku. Bu bölüm sahibi, mother ise Lena ile ilişkili aile üyesidir. Cümle, Lena’nın annesinin burada olduğunu söyler.

Yakın bir örnek olarak yalnızca kişi adını değiştir: Nora’s mother is here. Yapının sırası ve anlam ilişkisi değişmez. Yeni isim sahibin kim olduğunu değiştirir; mother yine sahip olunan ilişkiyi belirtir. Bu iki cümleyi karşılaştırmak, ’s işaretinin aile üyesinin adına değil, sahibin adına eklendiğini görmeyi sağlar.

Aile fotoğrafı üzerine konuşma

[ DIALOGUE] {"speakers":[{"name":"Maya","role":"learner"},{"name":"Leo","role":"native"}],"exchanges":[{"speaker":0,"text":"This is my family photo.","translation":"Bu benim aile fotoğrafım."},{"speaker":1,"text":"Is this your mother?","translation":"Bu senin annen mi?"},{"speaker":0,"text":"Yes. Her name is Anna.","translation":"Evet. Onun adı Anna."},{"speaker":1,"text":"And this is Anna’s brother.","translation":"Ve bu, Anna’nın erkek kardeşi."},{"speaker":0,"text":"His name is Ben.","translation":"Onun adı Ben."},{"speaker":1,"text":"Is this their photo?","translation":"Bu onların fotoğrafı mı?"},{"speaker":0,"text":"Yes, it is their photo.","translation":"Evet, bu onların fotoğrafı."}]}

Konuşmadaki my, her, his ve their sözcükleri isimden önce gelir. Anna’s brother ise aynı türden bir ilişkiyi Anna’nın adıyla kurar. Böylece aile fotoğrafını anlatırken, bilinen iyelik sıfatlarını kişi adına eklenen ’s yapısıyla karşılaştırabilirsin.

Sahiplik sorusuna kısa yanıt

Bir fotoğraftaki eşyanın kime ait olduğunu sormak için Whose bag is this? denebilir. Bu, “Bu kimin çantası?” anlamındadır. Kısa bir yanıt, sahiplik yapısını doğrudan gösterebilir: It’s Maya’s bag. Burada Maya’s sahibi belirtir, bag ise sorulan eşyayı adlandırır.

• Eva’s aunt yapısında sahip olan kişi Eva mıdır? ’s kişi adından sonra geldiği için Eva sahibidir. aunt aile üyesini belirtir.
• Aynı kişiyi anlatan doğru eşleştirmeyi seç. His isimden önce gelir. Kişi adıyla kurulan eşdeğer yapıda ’s addan sonra gelir.
• This is ___ coat. Sahip Mia ise uygun yapıyı yaz. Kişi adıyla sahiplik kurarken ’s addan hemen sonra, sahip olunan isimden önce gelir.

Özne Zamirleri ve İyelik Sıfatları Eşleştirmesi

• I (Ben) — my bag (benim çantam)
• You (Sen) — your book (senin kitabın)
• He (O - Erkek) — his brother (onun erkek kardeşi)
• She (O - Kadın) — her car (onun arabası)
• We (Biz) — our family (bizim ailemiz)
• They (Onlar) — their school (onların okulu)

Anne, baba, kız kardeş ve erkek kardeş adlarını aile fotoğrafında tanımak, kimin neye sahip olduğunu izlemeyi kolaylaştırır.

Bir sorudan doğru yanıta

Bir aile fotoğrafında nesnenin sahibini bilmiyorsan, İngilizcede Whose...? diye sorarsın. Bu soru, “Kimin?” anlamına gelir. Yanıtta sahibin adıyla kurulan yapı ya da iyelik sıfatı kullanılır. Sorudaki nesne ile yanıttaki nesnenin aynı olduğuna dikkat et. Bu bağlantı, yanıtın neden her ya da his olduğunu belirlemene yardım eder.

Lila’nın aile fotoğrafında mavi bir çanta, bir anahtar ve birkaç kişi var. Çantanın sahibini henüz bilmiyorsun. Önce soruyu kur: Whose bag is this? Fotoğraftaki kişi Lila ise, adını sahiplik yapısında kullanarak It is Lila’s bag. dersin. Aynı bilgiyi, çantayı sahibine bağlayan bir iyelik sıfatıyla It is her bag. biçiminde de verebilirsin.

Lila’nın fotoğrafı…

Fotoğraftaki anne, baba ve kardeş ilişkilerini tanıman, şimdi her kişiye ait eşyayı doğru cümleye bağlamanı sağlar. Bir aile albümünü İngilizce anlatırken önce eşyanın sahibini belirle, sonra cümlede eşyanın önüne uygun iyelik sıfatını yerleştir.

Sahibi cümleye yerleştirme

Aşağıdaki örneklerde sahip olan kişi ile sahip olunan şey aynı cümlede buluşur. İyelik sıfatı aitlik bağını kurar, ardından gelen isim ise neyin kime ait olduğunu gösterir.

• My mother is a doctor.
• His sister has a blue bag.
• Her brother is at home.
• Their grandparents have a garden.

Bu dört cümlede seçim, eşyanın ya da kişinin cinsiyetine göre değil, sahibine göre yapılır. Örneğin erkek kardeşin çantası için his bag, kız kardeşin çantası için her bag kullanılır. Çanta değişmez, sahibin kim olduğu değişir. My konuşanın kendisini, their ise birden fazla kişiyi sahip olarak gösterir.

İyelik biçimlerini karşılaştırma

Sahiplik bildiren my, your, his, her, its, our, their iyelik sıfatları ile isimlere eklenen 's takısı, İngilizcede sahipliği göstermenin iki temel yoludur. Bu iki yöntemin cümle içindeki kullanımı ve özne ile olan ilişkisi aşağıda özetlenmiştir.

Bir cümleyi kurarken şu sırayı izle:

1. Sahibi belirle: konuşan, dinleyen, tek bir aile üyesi veya birden fazla kişi.
2. Sahibin kim olduğuna uygun iyelik sıfatını seç.
3. İyelik sıfatının hemen arkasına ait olan kişiyi ya da eşyayı koy.
4. Cümlenin kalanını ekle ve anlamı kontrol et.

Bu sıra, aile albümündeki etiketleri cümleye dönüştürür. Örneğin Lena sahibiyse, eşya adıyla birlikte Lena's phone dersin. Aynı bilgiyi aile bireyinin bakış açısından verirsen her phone kullanabilirsin. İki biçim de sahipliği anlatır, fakat cümlenin başlangıç noktası değişir.

Bakış açısını koruma

Fotoğrafı anlatan kişi ile fotoğraftaki aile üyesini karıştırmak kolaydır. Bir öğrenci annesinin fotoğrafını gösterip my mother derse, sahip olan kişi öğrencidir. Anne kendi çantasından söz ediyorsa my bag der. Bu nedenle iyelik sıfatını nesneye bakarak seçme. Cümlede kimin konuştuğunu ve sahibin kim olduğunu birlikte düşün.

Üçüncü kişi için de aynı kontrol işe yarar. Aile fotoğrafında Omar'ın saati varsa, anlatıcı his watch diyebilir. Aisha'nın saati için her watch der. Saatin kendisi bu seçimi belirlemez; sahip olan kişinin kimliği belirler. İsimle kurulan Omar's watch biçimi ise sahibin adını açıkça tutar. Bu iki biçimi aynı cümlede üst üste kullanma. Omar's his watch doğru değildir, çünkü sahiplik iki kez işaretlenmiştir.

Albüm açıklamasını düzenleme

Sahiplik sorusu da aynı ilişkiyi ters yönde kurar: eşya bellidir, sahibi sorulur. Soruda kullanılan biçimi yanıtın bakış açısıyla eşleştir. Birisi Whose coat is this? diye sorarsa, kısa cevapta It is my father's. denebilir; eşyanın adı bağlamda zaten biliniyorsa tekrarlanmayabilir. Burada önemli olan yeni bir soru biçimi öğrenmek değil, sorudaki eşya ile yanıttaki sahibi doğru eşleştirmektir.

Yeni bir aile fotoğrafına uygula

Kampüs panosunda üç yeni fotoğraf var. İlk fotoğrafta Nina, annesinin şemsiyesini tutuyor. İkinci fotoğrafta Leo ve kardeşi ortak bir bisikletin yanında. Üçüncü fotoğrafta sen, babanın kitabını arkadaşına gösteriyorsun. Her fotoğraf için önce sahibi ve anlatıcıyı ayrı ayrı not et. Sonra kısa bir cümle kur. En az dört cümlende iyelik sıfatı kullan ve sahip olunan ismi hemen arkasına getir.

Bitirmeden önce her cümlenin yanına küçük bir sahiplik oku çiz: sahibinden eşyaya doğru. Okun gösterdiği kişi ile kullandığın iyelik sıfatı uyuşmuyorsa cümleyi düzelt. Sonra her ismin önünde yalnızca bir sahiplik işareti bulunduğunu denetle.

• Omar's his car is correct because it shows ownership twice. Possession should be marked only once, either with his or Omar's, but not both.
• Which sentence uses the correct possessive form for a female owner's book? Her refers to a female owner, which matches the required perspective.
• Whose bag is this? -> It is ___ mother's. My, his, or her can all be correct depending on whose perspective is given in the response.
• Erkek kardeşinin kedisi için anlatıcı his cat diyebilir. Doğru mu? İyelik sıfatı sahibin kimliğine göre seçilir. Erkek kardeş için burada his kullanılır.
• Mina, kız kardeşinin bisikletinden söz ediyor. Hangisi doğru? Mina kız kardeşinden söz ettiği için her uygundur. Aynı sahiplik ilişkisi cümlede iki kez işaretlenmez.