Konum Bildirme

Şehir mekânlarının adlarını hatırlayarak krokideki yer ilişkilerini incele. Küçük bir haritada kafe kütüphaneye bitişik, park ise kafenin karşısında görünüyor. Bu iki ilişkiyi İngilizcede aynı sözcükle anlatabilir misin? Bu çalışmanın sonunda krokideki en az dört mekân ilişkisini uygun konum ifadeleriyle İngilizce cümlelere dönüştürebileceksin.

Sokakta yürüyen birinin kütüphanenin nerede olduğunu çevredekilerden öğrenmesi.

Haritadaki İlişkiler

Tabloda aynı sırada yan yana duran mekânlar next to ile anlatılır. Birbirine komşu kutularda bulunan kütüphane ve kafe için The library is next to the café. denir. Müze de kafenin yanındadır: The museum is next to the café. Bu ifade yalnızca yakınlığı değil, iki mekânın hemen bitişik olduğunu vurgular.

Karşılıklı konum farklıdır. Haritada kafe kuzey sırada, park ise güney sırada aynı sütundadır. Aralarında yol olduğunu düşünürsek, kafe parkın opposite tarafındadır: The café is opposite the park. Galeri de müzenin karşısındadır: The gallery is opposite the museum. “Yanında” ve “karşısında” aynı ilişki değildir. Krokide kutuların komşu mu, yoksa yolun iki yanında mı olduğuna bak.

Bir konumu sormak için Where is + tekil mekân? kalıbını kullan. Yanıtta It is... ile başlayıp konum ilişkisini söyle: Where is the bus stop? It is opposite the library. Burada soru, haritadaki bir noktayı buldurur; yanıt da o noktanın başka bir mekâna göre yerini bildirir.

Dört İlişkiyi Cümleye Dönüştürme

İngilizce cümle kurmadan önce krokide iki mekânı seç, aralarındaki görsel ilişkiyi belirle, sonra uygun ifadeyi seç. Haritadaki örnekler şöyle sınıflandırılır:

• Kütüphane ve kafe yan yana: The library is next to the café.
• Müze ve kafe yan yana: The museum is next to the café.
• Kafe ve park karşı karşıya: The café is opposite the park.
• Müze ve galeri karşı karşıya: The museum is opposite the gallery.

Near yakınlığı anlatır, ancak mekânların bitişik olduğunu söylemez. Bu nedenle krokide iki yer arasında başka bir mekân varsa next to seçmek yanıltıcı olabilir. Between ise iki mekânın arasındaki yeri anlatır; bu konum ifadesini sonraki örneklerde ayrıntılandıracağız.

next to

bitişiğinde / yanında

opposite

karşısında

• The clinic is next to the bank. cümlesi, kliniğin bankanın karşısında olduğunu kesin söyler. Next to yan yana ve bitişik konumu anlatır. Karşılıklı konum için opposite kullanılır.
• Hangi cümle iki mekânın yolun karşılıklı taraflarında olduğunu anlatır? Opposite iki mekânın karşılıklı konumda olduğunu belirtir. next to ise yan yana olmayı anlatır.
• Krokiye göre tamamla: Where is the bookstore? It is ___ the cinema. Kitapçı sinemanın karşısında. Kitapçı ve sinema yolun iki yanında yüz yüze durduğu için uygun konum ifadesi opposite olur.
• Next to ve opposite aynı mekân ilişkisini tanımlar. Next to bitişikliği, opposite ise karşılıklı konumu ifade eder.
• Kafenin karşısında bir park varsa, nasıl ifade edersin? Karşılıklı durumlar için opposite edatı kullanılır.

Kampüs krokisindeki mekân adlarını hatırlayarak her konum cümlesinde hangi iki yerin karşılaştırıldığını belirle.

Next to, Between, In front of, Behind ve Opposite mekânsal ilişkileri.

İki mekân arasındaki ilişki

Bir konum cümlesi, bir yerin yalnızca adını vermez; o yerin başka bir yere göre nerede olduğunu da söyler. Krokide kütüphane, kafe ve müze yan yana sıralanıyorsa, kafenin iki mekânın ortasında bulunduğunu ifade etmek için between kullanılır. Bu edat, tek bir hedef yeri ve onu iki taraftan sınırlayan iki referans yeri birlikte düşündürür.

near ise bir yerin başka bir yere yakın olduğunu söyler. Yakınlık bildirirken hedef mekânın tam olarak hangi iki noktanın arasında olduğunu belirtmezsin. Bu nedenle between daha belirli bir ilişki kurar; near genel yakınlık bildirir. Krokideki aralıkları ve mekânların birbirine göre konumunu incelemek, doğru seçimi kolaylaştırır.

Şu sade kampüs krokisini gözünde canlandır: İstasyon, kütüphane, kafe ve müze aynı cadde üzerinde bu sırayla yer alıyor. Otobüs durağı kütüphanenin çevresinde, galeri ise müzenin yakınında. Bu yerleşimde her İngilizce cümlenin başında hedef mekânı seç, sonra onun hangi yerle ya da yerlerle ilişkili olduğunu belirle.

Cümleyi krokiden kurma

1. Hedef yeri seç. Cümlede nerede bulunan mekânı anlatacağını belirle. Örneğin hedef, kafedir.
2. Referans yerlerini bul. Kafenin iki yanında kütüphane ve müze varsa, ikisini de cümleye al. Yalnızca kütüphaneye yakın bir otobüs durağını anlatıyorsan tek referans yeri yeterlidir.
3. İlişkiye uygun edatı seç. İki yer hedef mekânın iki tarafındaysa between kullan. Cümle sadece yakınlık bildiriyorsa near kullan.
4. Tam cümle kur. Yer adını özne olarak söyle, ardından is ile konumu belirt. Bu derste kullanılan temel örnekler tekil mekânları anlatır.

Krokiden cümleye dönüşümü izleyelim: Kafe, kütüphane ile müzenin arasındadır. Hedef kafe, referans yerleri kütüphane ve müzedir. Bu yüzden doğru cümle The café is between the library and the museum. olur. Aynı kroki otobüs durağının kütüphaneye yakın olduğunu gösteriyorsa The bus stop is near the library. dersin. İlk örnekte iki referans, ikinci örnekte bir yakınlık noktası vardır.

Şimdi benzer bir ilişkiyi uygula: Aynı caddede istasyon, kütüphane ve kafe bu sırayla bulunuyor. Hedef kütüphanedir; istasyon ve kafe onun iki tarafındadır. Cümle The library is between the station and the café. olur. Burada önceki örnekteki hedef değişti, ancak yapı değişmedi. Kütüphaneyi iki referans mekânın arasına yerleştiren kroki bilgisi, seçilen edatı belirler.

Önceden karşılaşılan Where is ...? soru kalıbı, bir yerin konumunu sormaya yarar. Bu kartta soru yapısını yeniden kurmuyoruz; dikkati yanıtın krokiye uygun olmasına veriyoruz. “Nerede?” sorusuna yalnızca “kafe” demek yer adı verir, fakat konum ilişkisini bildirmez. Yanıtta between veya near ile kurulan tam cümle, sorulan mekânı ve krokideki ilişkisini birlikte açıklar.

[!WARNING] Kafe, kütüphane ile müzenin arasındaysa, yalnızca near the library demek krokideki kesin ilişkiyi eksik bırakır. Kafe sadece kütüphaneye yakınsa between the library and the museum demek ise krokide gösterilmeyen ikinci bir referans yeri ekler. Edatı, kulağa daha tanıdık geldiği için değil, krokide görülen ilişki nedeniyle seç.

Konum ilişkisini konuşmada kullanma

Konuşmadaki sorular, krokideki farklı yer ilişkilerini yanıtlamayı sağlar. Kafe için iki referans mekân kullanılır; otobüs durağı ve galeri için yakınlık bildirilir. Kendi kroki cümleni kurarken de aynı sırayı izle: hedef yeri seç, krokide görülen ilişkiyi bul, ardından uygun edatla İngilizce tam cümleyi oluştur.

• Krokiye göre kitapçı kütüphane ile kafe arasındaysa hangisi uygun? İki referans yer hedef mekânın iki tarafındaysa between ilişkisi uygundur.
• Durak yalnızca meydana yakın. Hangi cümle krokideki bilgiyi verir? Kroki yalnızca yakınlık gösteriyor, bu nedenle near ile tam bir cümle kurulur.
• Krokide galeri park ile müzenin tam ortasında olduğunda uygun edat ___ olur. Galeri iki referans mekânın arasında bulunduğundan between gerekir.

Temel Yer Edatları (Prepositions of Place) Eşleştirmesi

• next to — yanında / bitişiğinde
• between ... and ... — ... ile ... arasında
• opposite — karşısında / karşı cephesinde
• in front of — önünde
• behind — arkasında
• near — yakınında

Bir krokide zaten tanıdığın mekân adları, şimdi sorunun hedefini ve yanıtın yönünü belirler.

Sorunun hedefi ve yanıtın görevi

Where is the museum? sorusu, müzenin adını tekrar istemez. Haritadaki konumunu sorar. Bu nedenle The museum. yanıtı eksiktir: Mekânı adlandırır, fakat başka bir yerle ilişkisini bildirmez.

İlişkiyi kurarken önce soruda hangi mekânın arandığını bul. Sonra krokide bu mekânın hangi yere göre konumlandığını seç. Son olarak iki mekân arasındaki görünür ilişkiyi ifade eden uygun edatı kullan. Böylece yanıt yalnızca bir yer adı değil, haritadan doğrulanabilen bir konum cümlesi olur.

Tek kroki üzerinde adım adım

Küçük bir şehir krokisinde müze ana caddenin üzerinde, kütüphanenin hemen yanında olsun. Kent meydanı müzenin karşısında, banka ile kafenin arasında bulunsun. Otobüs durağı da müzenin yakınında yer alsın. Soru olarak Where is the museum? geldiğinde aynı mekânı farklı ilişkilere göre tarif edebilirsin. Her yanıtın doğruluğu, krokideki iki mekânı doğru eşleştirmene bağlıdır.

1. Sorudaki aranan yeri belirle. Burada aranan yer müzedir; bu ad, yanıtın başlangıç noktasıdır.
2. Krokide müzeyle karşılaştırabileceğin ikinci yeri seç. Kütüphane, meydan, ana cadde ve otobüs durağı ayrı ilişki seçenekleri sunar.
3. İki yerin gerçek düzenine bak. Müze kütüphanenin hemen bitişiğindeyse next to uygundur. Aralarında başka bir yer olsa veya yalnızca kısa bir mesafe bulunsa, aynı yakınlık anlamını vermeyebilir.
4. İlişkinin türüne göre edatı seç ve cümleyi tamamla. Örneğin The museum is next to the library. ifadesinde the museum aranan yeri, the library karşılaştırma noktasını verir.
5. Cevabı krokide denetle. Kütüphane gerçekten müzenin hemen yanındaysa cümle kanıtlanır. Değilse, doğru mekân adları kullanılmış olsa bile ilişkiyi yeniden seçmelisin.

Bu son denetim önemlidir. Bir cümle dilbilgisi bakımından düzgün olabilir, ancak krokiyle uyuşmayabilir. Konum bildirirken hem iki yerin adlarının hem de aralarındaki ilişkinin doğru olması gerekir.

Yakınlık ve yön ilişkilerini karşılaştırma

Aşağıdaki ifadeler aynı soruya yanıt verebilir, fakat aynı şeyi söylemez. Her biri müzeyi başka bir yerle ilişkilendirir.

En önemli ayrım, next to ile near arasındadır. İlk ifade doğrudan komşuluğu belirtir. İkincisi yakınlığı anlatır, ancak bitişik olmayı garanti etmez. Bu yüzden krokide iki yerin yakın görünmesi, onları otomatik olarak yan yana saymak için yeterli değildir. Aralarında başka bir yapı varsa daha genel yakınlık ifadesi uygun olabilir.

Opposite de yan yana olmayı anlatmaz. Müze ile meydan karşılıklı iki taraftaysa opposite seçilir. Yan yana duran iki mekân için bu seçim, krokinin gösterdiği yön ilişkisini değiştirir. Between ise iki referans noktasını birlikte gerektirir. Meydanın banka ile kafenin arasında olması, yalnızca meydana bakarak değil, üç yerin dizilişini kontrol ederek anlaşılır.

Soru ve yanıtın birlikte çalışması

Soruda Where is kalıbı kullanıldığında, yanıtı aranan yerin konumunu anlatacak biçimde kur. Örneğin kroki müzenin ana cadde üzerinde olduğunu gösteriyorsa The museum is on King Street. diyebilirsin. Aynı müze meydanın karşısındaysa, soru değişmeden The museum is opposite the square. yanıtı da doğru olabilir. Sorunun sabit kalması, yanıtın tek bir ezber cümle olması gerektiği anlamına gelmez. Değişen şey, krokinin doğruladığı ilişki ve ona uygun edattır.

Şimdi aynı kontrolü başka bir mekâna uygula. Banka ile kafe arasında meydan varsa, aranan yer meydan olduğunda iki referans noktasını da yanıta kat. Krokide bu dizilişi doğruladıktan sonra The square is between the bank and the café. cümlesini kullan. Bankayı soruyorsan bu cümle bankanın yerini bildirmez; cümlenin öznesi hâlâ meydandır. Soru ile yanıtın aynı mekâna odaklandığını böylece denetlersin.…

Tanıdık şehir mekânları krokide sabit noktalardır. Şimdi bu noktalar arasındaki ilişkiyi tam bir İngilizce cümleye dönüştür.

Krokiden cümleye

Krokide iki mekânın konumunu bul, aralarındaki ilişkiyi seç ve bu ilişkiyi tam cümlede söyle. İngilizcede yalnızca mekân adını sıralamak yetmez. Cümlede hem yer hem de başka bir yere göre konumu bulunmalıdır.

Aşağıdaki krokide her satır bir sokağı, yan yana hücreler ise aynı sokaktaki mekânları gösteriyor. Ortadaki sokaktaki kareler, üst ve alt sokaklardaki karelerin karşısında.

Bir cümle kurmadan önce şu üç kararı ver:

• Hangi mekânın yerini anlatıyorsun?
• Onu hangi başka mekâna göre tarif ediyorsun?
• Krokide görülen ilişki hangi konum edatıyla ifade edilir?

Örneğin, müze ile kütüphane aynı sokakta ve yan yana. Bu ilişkiyi İngilizce cümleye çevirdiğinde, anlatılan yer önce gelir; ardından uygun edat ve karşılaştırılan mekân kullanılır: The museum is next to the library. Burada the museum konumu bildirilen yerdir. next to the library ise ilişkinin kendisidir.

Aynı cümle düzeni farklı harita ilişkilerini de açıkça gösterir:

• The library is opposite the square.
• The station is between the bookshop and the hotel.
• The café is near the museum.

Her cümlede iki mekânın görevini kontrol et. between kullanıldığında iki referans mekân gerekir; krokide istasyonun iki yanında kitapçı ve otel bulunur. opposite ise yan yana olmayı değil, karşılıklı konumu anlatır. Kütüphane ile meydan farklı sokaklarda, birbirlerinin karşısında durur. near genel yakınlık belirtir; krokide mutlaka bitişik olma anlamına gelmez.

İlişkiyi kanıtla

Krokide Where is the library? sorusunu gördüğünde, cevapta kütüphanenin adını tekrar edip durma. Kütüphanenin hangi mekâna göre nerede olduğunu seç. Üst ve orta sokaktaki karşılıklı kareleri kullanarak The library is opposite the square. cümlesini kur. Bu cevap, sorudaki hedefi korur ve konumu ilişki sözcüğüyle tamamlar.

Benzer biçimde, istasyonun yerini söylerken istasyonun iki yanındaki mekânları hesaba kat. The station is between the bookshop and the hotel. cümlesinde between tek başına yeterli değildir; iki tarafı belirten the bookshop ve the hotel de gerekir. İki yerden biri çıkarılırsa krokide gösterilen ilişki tamamlanmamış olur.

Bir başka şehir haritasında üniversite, eczane ve otobüs durağı bulunsun. Üniversite eczanenin karşısında, otobüs durağı ise üniversitenin yanında olsun. Bu yeni haritada iki farklı hedef seçip her biri için tam birer konum cümlesi üret. Önce hangi mekânı tarif ettiğini belirle; sonra ilişkiye uygun edatı ve referans mekânı cümleye ekle. Örnek cümleleri yeni haritanın yanıtı gibi kopyalama; krokideki ilişkiyi kendin yorumla.

Yanıtlarını gözden geçirirken şu farkları kullan: Yan yana kareler next to ile anlatılır. Karşılıklı kareler opposite ile anlatılır. İki yerin arasındaki hedef için between kullanılır ve iki referans adı söylenir. Yakınlık görülüyorsa near ilişkiyi bildirir; bu sözcük kesin bitişiklik iddiası taşımaz. Her cümlede konumu bildirilen mekânı ve onu tarif eden ilişkiyi ayrı ayrı bulabiliyorsan krokideki bilgiyi anlaşılır İngilizceye aktarmışsındır.

between

İki mekânın arasında bulunan yeri anlatan konum edatı.

• The clinic is opposite the bank. ifadesi yan yana olmayı anlatır. Doğru mu? Opposite karşılıklı konumu anlatır. Yan yana olmayı değil.
• Meydan iki binanın arasındaysa hangi cümle uygundur? İki referans yer arasında kalan meydan için between uygundur.
• Kroki: galeri kafenin yanında. Cümleyi The gallery is ___ the café. ile kur. Krokide mekânlar bitişik olduğundan ilişki next to ile kurulur.

Bir konum yanıtı, sorudaki yeri adlandırır ve o yerin başka bir noktaya göre nerede olduğunu açıklar. Haritada dört ilişkiyi tek tek okuyup tam cümlelere çevirmek, tek bir edatı ezberlemekten daha kullanışlıdır.

Haritadaki ilişkiler

Aşağıdaki krokide yan yana hücreler komşu yerleri, aynı sütundaki üst ve alt hücreler karşılıklı konumları gösterir.

Krokiden şu ilişkileri kurabilirsin:

• The museum is next to the library. Müze kütüphanenin yanındadır.
• The square is opposite the museum. Meydan müzenin karşısındadır.
• The square is between the cafe and the bank. Meydan kafe ile bankanın arasındadır.
• The station is near the cafe. İstasyon kafenin yakınındadır.
• Bir yer daha geniş bir alanın içinde bulunabilir: The cafe is in the city centre.

Sorudan yanıta

Where is the bookshop? sorusu, kitapçının yerini açıklamanı ister. Yalnızca The bookshop. demek yeri bildirmez; bir konum ilişkisi eklemelisin. Krokide kitapçı istasyonla otelin arasındadır: The bookshop is between the station and the hotel.

Yanıtta önce yer, sonra is, ardından konum bilgisi gelir. Yer çoğulsa are kullanılır; örneğin The shops are near the square. Böylece yanıt, sorudaki tekil ya da çoğul yere uyar.

Krokiden konuşmaya

A Map on Campus

Mina and Alex look at a small city map. Alex asks, “Where is the museum?” Mina points to the map and says, “It is next to the library.” Alex asks about the square, and Mina answers, “It is between the cafe and the bank.” They find the station near the cafe, then walk to the city centre.

Konuşmada konum bildirme

Yanlış: Where is the bank? The bank. Yanıt yeri tekrar eder ama konum ilişkisini vermez.

Doğru: The bank is opposite the museum. Yanıt, yeri ve krokideki ilişkisini birlikte bildirir.

Konum cümlesi kurarken önce sorudaki hedef yeri bul, sonra krokide ilişkili olduğu yeri seç, son olarak bu ilişkiyi uygun edatla tam cümlede anlat. near yakınlığı söyler, ama bitişik olmayı kesin olarak belirtmez; haritadaki hücreler bitişikse next to daha belirgindir. opposite ise bu krokide aynı sütunun karşılıklı hücrelerini anlatır.

Krokideki yer adları, konum sorusu ve tam yanıt bir zincir oluşturur: sorudaki hedefi bul, ikinci yeri belirle, aralarındaki ilişkiyi söyle. Şehir tanıtımında bu tür konum cümleleri, mekânları daha geniş bir anlatı içinde birbirine bağlayacaktır.

Kendi notuna tek bir yanıt yaz: Bu haritadaki hangi iki yer arasındaki ilişki artık daha açık, hangisi hâlâ karışık geliyor?

• The bakery is next to the park. cümlesi yakınlığı mı, bitişikliği mi bildirir? next to iki yerin bitişik olduğunu belirtir. Genel yakınlık için near kullanılabilir.
• Haritada kütüphane meydanın karşısındaysa hangi yanıt uygundur? opposite karşılıklı konumu anlatır. Yalnızca yer adını söylemek konum ilişkisini bildirmez.
• Eczane iki dükkânın arasındaysa: The pharmacy is ___ the shops. between, bir yerin iki başka yerin arasında bulunduğunu anlatır.